(จากความมั่นใจ ‘เอกนิติ’ ถึงแผนรับมือ ‘ศุภจี’ รัฐบาลพร้อมแค่ไหน?)
วิกฤตฝรั่งเศสและการประท้วงในยุโรป กำลังทดสอบความพร้อมของเศรษฐกิจไทย เมื่อ ‘เอกนิติ’ มั่นใจเสถียรภาพการคลัง ขณะที่ ‘ศุภจี’ สั่งเตรียมรับความเสี่ยงส่งออก โจทย์รัฐบาลคือเชื่อมความมั่นใจให้เป็นมาตรการที่ช่วยธุรกิจ รักษางาน และปกป้องรายได้ประชาชน
การชุมนุมในฝรั่งเศสและหลายประเทศยุโรป ส่งสัญญาณให้รัฐบาลไทยต้องประเมินทั้งบทเรียนทางเศรษฐกิจและแรงกระแทกที่อาจเดินทางข้ามพรมแดน โดยเฉพาะ เมื่อปัญหาค่าครองชีพ ค่าจ้าง ที่อยู่อาศัย และบริการสาธารณะ กลายเป็นแรงกดดันต่อรัฐบาลในหลายพื้นที่ แม้สาเหตุและความรุนแรงของแต่ละประเทศจะแตกต่างกันก็ตาม
สำหรับประเทศไทย คำถามสำคัญจึงมีทั้ง…ความแข็งแรงของฐานะประเทศ และความพร้อมช่วยเหลือธุรกิจหรือประชาชน
หากความไม่แน่นอนในยุโรปกระทบคำสั่งซื้อ การส่งมอบสินค้า และรายได้
มั่นใจได้ แต่อย่าประมาท :
นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง ให้สัมภาษณ์เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2569 ว่า จะทบทวนแผนการคลังระยะปานกลาง หลังตัวเลขขาดดุลปีงบประมาณ 2569 อยู่ที่ร้อยละ 3.4 ของจีดีพี ต่ำกว่าที่คาดไว้ร้อยละ 4.4 และการจัดเก็บรายได้สูงกว่าประมาณการ พร้อมประเมินสถานการณ์ไทยในบริบทเสถียรภาพการคลังว่าดีกว่าฝรั่งเศสอย่างมาก
ในมุมของ “ทีมข่าวยุทธศาสตร์” แม้รัฐบาลจะมีความมั่นใจ แต่คนไทยและภาคธุรกิจไทยยังต้องติดตามผลการทบทวนแผนและรายละเอียดฐานะการคลังต่อไป การมีฐานะการคลังที่ดี อาจช่วยเพิ่มทางเลือกให้รัฐบาลรับมือความผันผวน ต่างจากภาคธุรกิจที่แต่ละรายอาจมีเงินทุนสำรองและความสามารถแบกรับต้นทุนที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะ ผู้ส่งออกขนาดเล็ก ที่อาจเผชิญกับปัญหาเงินหมุนเวียนทันที หากส่งสินค้าล่าช้าหรือคู่ค้าเลื่อนรับสินค้า ดังนั้น แม้ในภาพรวม…รัฐบาลอาจจะยังรักษาเสถียรภาพทางศรษฐกิจได้ กระนั้น ก็ต้องไม่ลืมที่จะมองถึงความเปราะบางระดับกิจการด้วย
จับความเสี่ยงให้ตรงจุด :
ล่าสุด จากคำสั่งของ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.พาณิชย์ เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม ให้ กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศและสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศติดตามสถานการณ์ เป็นจุดเริ่มต้นของการเตรียมรับมือ โดยเน้น…ประเมินผลกระทบรายพื้นที่และความต่อเนื่องทางการค้า
ในเชิงกลยุทธ์ ความเสี่ยงที่ควรเฝ้าระวังมี 3 ทาง คือ 1.กำลังซื้อของคู่ค้า 2.การหยุดชะงักของขนส่ง และ 3.ความไม่แน่นอนด้านต้นทุนกับการรับชำระเงิน
หากเกิดพร้อมกัน! ผู้ประกอบการอาจต้องแบกสินค้าคงคลังนานขึ้น ใช้เงินหมุนเวียนเพิ่ม และรับภาระค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้วางแผนไว้ อย่างไรก็ตาม คงต้องแยกการชุมนุมออกจากผลกระทบทางการค้าที่ตรวจสอบได้ การประท้วงในบางเมืองไม่ได้แปลว่า…ระบบขนส่งทั้งประเทศหยุดทำงาน และเหตุการณ์หลายประเทศก็ไม่ได้มีสาเหตุเดียวกันทั้งหมด
ข้อมูลที่ ผู้ส่งออก ต้องการ จึงควรระบุให้ชัดว่า…เส้นทางใดติดขัด สินค้ากลุ่มใดเสี่ยง และคาดว่าจะล่าช้าเพียงใด เพื่อใช้ตัดสินใจได้ทันเวลา
รักษาตลาด เพิ่มทางเลือก :
การกระจายตลาดเป็นแนวทางลดความเสี่ยงระยะยาว แต่การหาลูกค้าใหม่ต้องใช้เวลา ทั้งการเจรจา มาตรฐานสินค้า และระบบจัดจำหน่าย การเร่งเปลี่ยนตลาดโดยขาดข้อมูลจึงอาจสร้างต้นทุนเพิ่มในช่วงที่ธุรกิจกำลังเปราะบาง
ยุทธศาสตร์ที่เหมาะสม! ควรเดินคู่กันระหว่าง…รักษาลูกค้ายุโรป กับ สร้างตลาดเสริม ประสานคู่ค้าเรื่องกำหนดส่งมอบ ตรวจสอบเส้นทางสำรอง และประเมินต้นทุนก่อนย้ายท่าเรือหรือคลังสินค้า โดยเฉพาะสินค้าที่มีอายุสั้นหรือมีข้อจำกัดด้านเวลา
ส่วนค่าเงินและประกันภัยขนส่ง ควรพิจารณาตามภาระรับจ่ายและเงื่อนไขของแต่ละกิจการ การวางแผนต้องรองรับความผันผวนหลายทิศทาง พร้อมตรวจสอบว่า…กรมธรรม์ครอบคลุมเหตุที่กังวลจริงเพียงใด
เชื่อมมาตรการให้ถึงธุรกิจ :
“ทีมข่าวยุทธศาสตร์” เห็นว่า…รัฐบาลควรเชื่อมการติดตามสถานการณ์ของกระทรวงพาณิชย์ เข้ากับเครื่องมือของกระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ข้อมูลเตือนภัยนำไปสู่การช่วยเหลือได้จริง
ขั้นแรก ควรมี “ข้อมูลกลาง” ที่ปรับปรุงสม่ำเสมอ ระบุ…ประเทศ พื้นที่ เส้นทาง และสินค้าที่ได้รับผลกระทบ พร้อมช่องทางประสานงานที่ผู้ประกอบการเข้าถึงได้ง่าย
ขั้นต่อมา ต้องกำหนด “เกณฑ์ลงมือ” ให้ชัด! หากการ ส่งมอบหรือรับชำระเงินล่าช้าจนกระทบสภาพคล่อง จะมี…หน่วยงานใด? ประเมินความจำเป็นและประสานความช่วยเหลือ โดยให้ความสำคัญกับกิจการที่ยังดำเนินธุรกิจได้ แต่ติดขัดจากเหตุการณ์ชั่วคราว
พร้อมกันนั้น ควรติดตามผลต่อการจ้างงานและรายได้ หากคำสั่งซื้อสะดุดจนโรงงานลดชั่วโมงทำงาน ความเสียหายย่อมขยับจากหน้าด่านการค้าสู่ครัวเรือน การรับมือเร็วและตรงกลุ่มจะช่วยจำกัดผลกระทบและใช้ทรัพยากรได้คุ้มค่า
บททดสอบจากยุโรป ครั้งนี้ จึงอยู่ที่…ความสามารถของรัฐบาลในการประเมินเหตุการณ์และลงมือก่อนปัญหาขยายวง โดยมีหลักฐานรองรับทุกระดับการตัดสินใจ
เสถียรภาพการคลังจะมีคุณค่าทางยุทธศาสตร์ เมื่อช่วยให้ธุรกิจรักษาการค้า แรงงานรักษางาน และประชาชนรักษารายได้ผ่านความผันผวนไปได้จริง!!!.
