(ไทย–มาเลเซีย เชื่อมเศรษฐกิจชายแดน ควบคู่ยกระดับความมั่นคงและโอกาสของประชาชน)

การเปิดใช้ถนนเชื่อมด่านศุลกากรสะเดาแห่งใหม่กับด่านบูกิตกายูฮิตัมของมาเลเซีย ไม่ใช่เพียงการเปิดเส้นทางคมนาคมสายใหม่ แต่คือการเปิดประตูยุทธศาสตร์เศรษฐกิจ การค้า การลงทุน และความมั่นคงของสองประเทศ เมื่อชายแดนเปลี่ยนจาก “พื้นที่กันชน” เป็น “พื้นที่แห่งโอกาส” ความท้าทายต่อจากนี้คือการทำให้การพัฒนาเดินควบคู่กับสันติภาพอย่างยั่งยืน

เปิดด่าน…เปิดอนาคต :

พิธีเปิดใช้ถนนเชื่อมด่านศุลกากรสะเดาแห่งใหม่ จังหวัดสงขลา กับด่านบูกิตกายูฮิตัม รัฐเคดาห์ ประเทศมาเลเซีย เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2569 ถือเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของความสัมพันธ์ไทย–มาเลเซีย ที่สะท้อนให้เห็นว่าทั้งสองประเทศกำลังใช้ “เศรษฐกิจ” เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนความร่วมมือระดับภูมิภาค

การที่ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย และ นายอัลวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย ร่วมเป็นประธานในพิธี ไม่ใช่เพียงภาพแห่งมิตรภาพระหว่างผู้นำ แต่ยังเป็นการประกาศเจตนารมณ์ร่วมกันที่จะยกระดับชายแดนไทย–มาเลเซียจากจุดผ่านแดนสู่ “ประตูเศรษฐกิจ” ของอาเซียน

ด่านสะเดาเป็นด่านการค้าชายแดนที่มีมูลค่าสูงที่สุดระหว่างไทยกับมาเลเซีย คิดเป็นประมาณร้อยละ 80 ของมูลค่าการค้าชายแดนทั้งหมด การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานแห่งนี้จึงไม่ได้ตอบโจทย์เฉพาะจังหวัดสงขลา แต่มีผลต่อระบบโลจิสติกส์ของประเทศทั้งระบบ

เศรษฐกิจนำความมั่นคง :

รัฐบาลไทยและมาเลเซียต่างตระหนักดีว่า การแก้ปัญหาชายแดนในศตวรรษที่ 21 ไม่อาจพึ่งมาตรการด้านความมั่นคงเพียงอย่างเดียว

การสร้างงาน สร้างรายได้ และเปิดโอกาสทางเศรษฐกิจ คือเครื่องมือสำคัญในการลดเงื่อนไขของความขัดแย้ง

เมื่อการค้าคล่องตัวขึ้น ต้นทุนการขนส่งลดลง นักลงทุนมีความเชื่อมั่นมากขึ้น ย่อมก่อให้เกิดการลงทุนใหม่ โรงงานใหม่ ศูนย์กระจายสินค้าใหม่ และการจ้างงานจำนวนมากในพื้นที่ชายแดน

ผลประโยชน์เหล่านี้ไม่ได้ตกอยู่กับผู้ประกอบการรายใหญ่เท่านั้น แต่ยังส่งต่อไปยังผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม ร้านค้า โรงแรม ร้านอาหาร ผู้ให้บริการขนส่ง รวมถึงเกษตรกรในพื้นที่

นี่คือแนวคิดของการใช้ “เศรษฐกิจสร้างสันติภาพ” มากกว่าการใช้มาตรการด้านความมั่นคงเพียงอย่างเดียว

ชายแดนแห่งโอกาส :

คำว่า “พื้นที่แห่งโอกาส” ที่ผู้นำทั้งสองประเทศกล่าวถึง ไม่ใช่เพียงถ้อยคำทางการเมือง

เพราะด่านสะเดาแห่งใหม่ได้รับการออกแบบให้รองรับการขนส่งยุคใหม่ ทั้งระบบ X-ray Fast Scan ช่องตรวจรถ และช่องตรวจคนเข้าเมืองที่เพิ่มขึ้นอย่างมาก

การลดระยะเวลาการผ่านแดนเพียงไม่กี่ชั่วโมง สามารถลดต้นทุนของผู้ประกอบการได้มหาศาล โดยเฉพาะสินค้าเกษตร อาหารสด และสินค้าอุตสาหกรรมที่ต้องแข่งขันด้านเวลา

นอกจากนี้ ทั้งสองประเทศยังร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจด้านการเกษตร และเดินหน้าแก้ไขอุปสรรคทางการค้าสำหรับสินค้าประเภทกุ้งและปลากะพง ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อเกษตรกรของทั้งสองฝ่าย

หากดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง เป้าหมายมูลค่าการค้ารวม 30,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ย่อมมีโอกาสเกิดขึ้นได้จริง

พัฒนาควบคู่ความเข้าใจ :

อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจ คือคำย้ำของ นายกรัฐมนตรีไทยหลังหารือกับผู้นำมาเลเซียเกี่ยวกับสถานการณ์จังหวัดชายแดนภาคใต้

การกำชับให้หน่วยงานด้านความมั่นคง “คำนึงถึงวัฒนธรรม วิถีชีวิต และให้เกียรติพี่น้องประชาชน” สะท้อนแนวคิดใหม่ของการบริหารพื้นที่อ่อนไหว

การบังคับใช้กฎหมายยังคงเป็นสิ่งจำเป็น แต่ต้องดำเนินการควบคู่กับความเข้าใจในความแตกต่างของสังคมพหุวัฒนธรรม

พร้อมกันนั้น รัฐบาลยังยืนยันว่า จะเดินหน้าปราบปรามยาเสพติด อาวุธเถื่อน และการค้ามนุษย์อย่างจริงจัง เพื่อไม่ให้พื้นที่ชายแดนกลายเป็นช่องทางของอาชญากรรมข้ามชาติ

แนวทางดังกล่าวสะท้อนว่า การเปิดด่านใหม่ไม่ได้หมายถึงการลดระดับความเข้มงวดด้านความมั่นคง หากแต่เป็นการยกระดับการบริหารจัดการด้วยเทคโนโลยีและความร่วมมือระหว่างประเทศ

บทพิสูจน์หลังพิธีเปิด :

แม้พิธีเปิดจะผ่านไปด้วยความสำเร็จ แต่บทพิสูจน์ที่แท้จริงเพิ่งเริ่มต้น

ถนนสามารถสร้างได้ในเวลาไม่กี่ปี แต่การสร้างความเชื่อมั่นของนักลงทุน การสร้างงานให้ประชาชน และการเปลี่ยนพื้นที่ชายแดนให้เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจ ต้องอาศัยความต่อเนื่องของนโยบายและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน

หากไทยและมาเลเซียสามารถผลักดันความร่วมมือด้านการค้า การลงทุน การท่องเที่ยว และการรักษาความปลอดภัยชายแดนไปพร้อมกันได้ ด่านสะเดาแห่งใหม่จะไม่ใช่เพียงจุดผ่านแดนที่ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ แต่จะกลายเป็นสัญลักษณ์ของการพัฒนาที่เชื่อมโยงเศรษฐกิจเข้ากับสันติภาพ

ในโลกที่การแข่งขันทางเศรษฐกิจทวีความเข้มข้น ประเทศที่สามารถเปลี่ยน “ชายแดน” ให้เป็น “ประตูแห่งโอกาส” ได้ก่อน ย่อมเป็นฝ่ายได้เปรียบ

และหากความร่วมมือครั้งนี้เดินหน้าต่อเนื่อง ด่านสะเดาแห่งใหม่อาจไม่ได้เป็นเพียงเส้นทางเชื่อมไทยกับมาเลเซีย หากแต่เป็นประตูสำคัญที่เชื่อมอนาคตของทั้งสองประเทศเข้าด้วยกัน.