กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ น้อมถวายพระพรชัยมงคล เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2569 พร้อมเผยแพร่ผลงานด้านทรัพย์สินทางปัญญาในพระปรมาภิไธย สะท้อนพระปรีชาสามารถด้านนวัตกรรมและการออกแบบเพื่อประโยชน์ของประชาชน โดยเฉพาะการพัฒนาสิ่งประดิษฐ์เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและสร้างโอกาสให้ผู้พิการใช้ชีวิตได้อย่างเท่าเทียมในสังคม

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา(DIP) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 กรมทรัพย์สินทางปัญญาขอน้อมนำผลงาน ด้านทรัพย์สินทางปัญญาในพระปรมาภิไธยมาเผยแพร่ เพื่อให้ประชาชนได้ร่วมเรียนรู้ถึงคุณค่าของการสร้างสรรค์นวัตกรรมและการออกแบบที่มุ่งตอบโจทย์การใช้งานจริงของประชาชน ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าระบบทรัพย์สินทางปัญญาไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือคุ้มครองสิทธิของผู้คิดค้นและผู้สร้างสรรค์เท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกที่ช่วยส่งเสริมให้เกิดการพัฒนานวัตกรรมที่สร้างประโยชน์แก่สังคมอย่างเป็นรูปธรรม

หนึ่งในผลงานทรัพย์สินทางปัญญาในพระปรมาภิไธยที่สะท้อนถึงแนวคิด “การออกแบบเพื่อคนทุกคน” (Universal Design) อย่างเท่าเทียม คือ อนุสิทธิบัตร “รถจักรยานสำหรับผู้พิการทางแขน” ซึ่งในขณะทรงดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร พระองค์ทรงพัฒนาสิ่งประดิษฐ์ขึ้นเพื่อให้ผู้พิการทางแขนสามารถขับขี่จักรยานได้ด้วยตนเอง โดยทรงออกแบบรถจักรยานที่ขับเคลื่อนล้อหลังด้วยระบบเกียร์ 21 สปีด พร้อมดัดแปลงระบบเปลี่ยนเกียร์และระบบเบรก ให้ผู้ใช้งานสามารถควบคุมด้วยเท้าแทนการใช้มือ นอกจากนี้ ยังทรงออกแบบ “อุปกรณ์บังคับเลี้ยวสำหรับรถจักรยาน” ซึ่งได้รับสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ โดยเป็นบาร์ค้ำยันที่สามารถปรับระดับและองศาให้เหมาะสมกับสรีระของผู้ใช้งานแต่ละราย ช่วยให้ทรงตัวและบังคับรถจักรยานได้อย่างมั่นคง นับเป็นนวัตกรรมการออกแบบที่คำนึงถึงความปลอดภัยและความสะดวกในการใช้งานอย่างแท้จริง ช่วยเพิ่มโอกาสในการออกกำลังกาย การฟื้นฟูสมรรถภาพทางร่างกาย และส่งเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้พิการ

ทั้งนี้ ผลงานการออกแบบทั้งสองรายการได้รับการพัฒนาและจัดสร้างผ่าน “ร้านจักรยานสุขสำราญ” ซึ่งเป็นร้านจักรยานที่ทรงมีพระราชดำริให้จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2558 จากพระราชปณิธานในการส่งเสริมการใช้จักรยานเพื่อการออกกำลังกายและสุขภาพ โดยมีทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ฯ ซึ่งผ่านการฝึกอบรมด้านเทคนิคการซ่อมและประกอบจักรยานจากผู้เชี่ยวชาญ เป็นผู้ดำเนินการจัดสร้างรถจักรยานและติดตั้งอุปกรณ์เสริมให้เหมาะสมกับผู้พิการทางแขนแต่ละราย ก่อนพระราชทานแก่ผู้พิการ อันสะท้อนถึงการนำนวัตกรรมและการออกแบบมาใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม

นอกจากนี้ยังทรงจดทะเบียนเครื่องหมายบริการ “ร้านจักรยานสุขสำราญ” เพื่อสร้างอัตลักษณ์และการจดจำ พร้อมยกระดับความน่าเชื่อถือในการให้บริการด้านจักรยาน นับเป็นการใช้ระบบทรัพย์สินทางปัญญาควบคู่กับการพัฒนานวัตกรรมเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยปัจจุบันร้านจักรยานสุขสำราญยังคงเปิดให้บริการแก่ประชาชนอย่างต่อเนื่อง สืบสานพระราชดำริในการส่งเสริมการใช้จักรยานเพื่อสุขภาพและการออกกำลังกายอย่างแท้จริง

นางอรมน กล่าวเพิ่มเติมว่า เพื่อร่วมเทิดพระเกียรติเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2569 และน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงนำนวัตกรรมและการออกแบบมาใช้เพื่อประโยชน์สุขของประชาชนชาวไทย กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ จะเดินหน้าส่งเสริมให้นักประดิษฐ์ ผู้ประกอบการ และประชาชน ตระหนักถึงความสำคัญของการสร้างสรรค์ การคุ้มครอง และการนำทรัพย์สินทางปัญญาไปใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม โดยจะน้อมนำพระราชปณิธานด้านการพัฒนานวัตกรรมเพื่อสังคมของในหลวงรัชกาลที่ 10 มาเป็นต้นแบบและแรงบันดาลใจในการขับเคลื่อนงานด้านทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อให้ผลงานนวัตกรรมและการออกแบบสามารถนำไปพัฒนาต่อยอดและใช้ประโยชน์ได้จริง อันจะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ลดความเหลื่อมล้ำ และขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศอย่างยั่งยืน.