กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมควบคุมมลพิษ ร่วมกับสถาบันการจัดการบรรจุภัณฑ์และรีไซเคิลเพื่อสิ่งแวดล้อม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) หรือ TIPMSE เปิดเวทีสัมมนา “EPR เปลี่ยนผ่านบรรจุภัณฑ์สู่ความยั่งยืน” ภายในงาน PROPAK ASIA 2026 ระดมความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาควิชาการ เพื่อเตรียมความพร้อมผู้ประกอบการไทยสู่ระบบความรับผิดชอบของผู้ผลิต (Extended Producer Responsibility: EPR) รองรับมาตรการด้านบรรจุภัณฑ์และแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy: CE) ที่กำลังเข้มข้นขึ้นทั่วโลก ณ ห้อง Sapphire 202 Impact Forum ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็คเมืองทองธานี

การสัมมนาครั้งนี้จัดขึ้น เพื่อสร้างความพร้อมให้ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่บรรจุภัณฑ์ รองรับทิศทางมาตรการและนโยบายจากในและต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน หรือ Circular Economy (CE) การยกระดับมาตรการด้านบรรจุภัณฑ์สู่ภาคบังคับ เช่น Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) หรือ Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) และกฎหมายที่ควบคุมการนำเข้าสินค้าที่มีบรรจุภัณฑ์ของประเทศต่างๆ เพื่อแก้ไขปัญหาขยะ

ขณะเดียวกัน ประเทศไทยอยู่ระหว่างการขับเคลื่อนแผนการจัดการขยะและขยะพลาสติก รวมถึงการพัฒนาร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีบทบาทในการแก้ไขปัญหาขยะอย่างเป็นรูปธรรม โดยแนวคิดการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต หรือ Extended Producer Responsibility (EPR) ถือเป็นกลไกสำคัญที่กำหนดให้ผู้ผลิตมีส่วนร่วมรับผิดชอบตลอดวงจรชีวิตของบรรจุภัณฑ์ ตั้งแต่การออกแบบ การใช้งาน ไปจนถึงการเก็บกลับและจัดการหลังการบริโภค

แนวคิด EPR ถูกนำมาใช้ในหลายประเทศทั่วโลก เพื่อช่วยลดปริมาณขยะบรรจุภัณฑ์ เพิ่มอัตราการรีไซเคิล และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนอย่างยั่งยืนเพื่อสร้างความเข้าใจและผลักดันความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง

กรมควบคุมมลพิษ จึงร่วมกับ TIPMSE ดำเนินกิจกรรมสื่อสารเตรียมความพร้อมให้กับภาคส่วนต่าง ๆ มาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2565 โดยการสัมมนาครั้งนี้ อีกหนึ่งเวทีสำคัญที่เปิดโอกาสให้ภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคเอกชน ได้ร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และมุมมองจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องตลอดห่วงโซ่คุณค่าของบรรจุภัณฑ์ ตั้งแต่ต้นทาง กลางทาง ไปจนถึงปลายทาง ประกอบด้วย

1.ต้นทาง: การออกแบบบรรจุภัณฑ์เพื่อการรีไซเคิล (Design for Recycle: D4R) ผ่านเวทีเสวนา “เปลี่ยนต้นทางให้หมุนเวียน” ถ่ายทอดแนวทางและถอดบทเรียนการออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้สามารถนำกลับเข้าสู่ระบบรีไซเคิลได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC) สำนักมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีปิโตรเคมีและวัสดุ หรือ PETROMAT จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย และสมาคมการออกแบบบรรจุภัณฑ์ไทย

2.กลางทาง: การเก็บกลับบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วและบทบาทของ PRO นำเสนอแนวทางการจัดเก็บและรวบรวมบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วให้เข้าสู่ระบบรีไซเคิลอย่างเป็นรูปธรรม จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในปัจจุบันอย่างกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ตลอดจนบทบาทขององค์กรบริหารจัดการความรับผิดชอบของผู้ผลิต (Producer Responsibility Organization: PRO) ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนระบบ EPR ในอนาคต

3.ปลายทาง: นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรีไซเคิล เปิดเวทีแลกเปลี่ยนมุมมองจากบริษัทเอกชนชั้นนำในอุตสาหกรรมรีไซเคิล เพื่ออัปเดตเทคโนโลยี ศักยภาพ และแนวทางการยกระดับระบบรีไซเคิลบรรจุภัณฑ์ของประเทศไทย ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน

นายธงชัย ศิริธร รองประธาน TIPMSE ดูแลสายงานสื่อสารและองค์กรสัมพันธ์ กล่าวว่า “การเปลี่ยนผ่านระบบ EPR ไม่ใช่ภาระหน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นความร่วมมือของทุกภาคส่วน ตั้งแต่ผู้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้ประกอบการรีไซเคิล หน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไปจนถึงผู้บริโภค การสัมมนาครั้งนี้จึงเป็นเวทีสำคัญในการสร้างความเข้าใจร่วมกัน และเตรียมความพร้อมของประเทศในการบริหารจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืน”

TIPMSE เชื่อมั่นว่าการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับ EPR จะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการยกระดับระบบจัดการบรรจุภัณฑ์ของประเทศไทย ลดปริมาณขยะที่ต้องเข้าสู่กระบวนการกำจัด และเพิ่มการหมุนเวียนทรัพยากรกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศ