กรมทรัพย์สินทางปัญญา เดินหน้าภารกิจเชิงรุก เสริมแกร่ง “ผ้าบาติกนราธิวาส” วางระบบคุ้มครองลิขสิทธิ์–บริหารทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเป็นรูปธรรม หนุนต่อยอดเชิงพาณิชย์ สร้างรายได้ยั่งยืนให้ชุมชนฐานราก

วันที่ 26 มกราคม 2569 นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา(DIP) กระทรวงพาณิชย์ พร้อมด้วยคณะเจ้าหน้าที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา ลงพื้นที่จังหวัดนราธิวาส เดินหน้าภารกิจเชิงรุกส่งเสริมสินค้าท้องถิ่น “ผ้าบาติก” ของกลุ่มนาราบาติก โดยร่วมหารือผู้ประกอบการสมาชิกกลุ่มเพื่อวางแนวทาง ต่อยอดการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาและส่งเสริมการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์อย่างเป็นรูปธรรม

นางอรมน เปิดเผยว่า กรมทรัพย์สินทางปัญญามีภารกิจสำคัญในการส่งเสริม คุ้มครอง และผลักดันการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินทางปัญญาในเชิงพาณิชย์ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก โดยมุ่งพัฒนาสินค้าที่เกิดจากภูมิปัญญาท้องถิ่นและงานสร้างสรรค์ของชุมชนทั่วประเทศ ให้สามารถแข่งขันได้ทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเกราะคุ้มครองให้ผู้ประกอบการสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นใจ ซึ่งครั้งนี้กรมฯ ได้ลงพื้นที่ส่งเสริมสินค้าท้องถิ่นในอำเภอยี่งอ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่โดดเด่น มีศักยภาพที่จะต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ ที่สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน

โดย อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา และคณะ ได้เยี่ยมชมกระบวนการผลิตสินค้าผ้าบาติกนราธิวาส ของ “กลุ่มนาราบาติก” ซึ่งเป็นงานหัตถศิลป์ที่มีการสร้างสรรค์ลวดลายบนผืนผ้าอย่างประณีตด้วยเทคนิคแบบดั้งเดิม ทั้งการเขียนเทียนด้วยมือ และการลงสีด้วยการแต้ม ระบาย และย้อมสี โดยใช้สีธรรมชาติ “รีมาดู” ที่สกัดจากเปลือกไม้ แก่นไม้ และครั่ง ทำให้เกิดสีโทนสุภาพ ไม่ฉูดฉาด สีไม่ตกและมีความคงทน สร้างสีสันลวดลายบนผืนผ้าที่สามารถสะท้อนเสน่ห์วิถีชีวิต วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของชุมชนในจังหวัดนราธิวาสได้อย่างชัดเจน ผสานกับการออกแบบตัดเย็บให้มีความร่วมสมัย ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มนาราบาติกจึงไม่ใช่เพียงผ้าบาติกทั่วไป แต่เป็นผลงานลิขสิทธิ์ที่มีเรื่องราวและคุณค่าทางสังคมแฝงอยู่ด้วย

นายอาหาหมัดดลยาลี หะยีด๊ะ ผู้ก่อตั้งและประธานกลุ่มนาราบาติก เผยว่า กลุ่มนาราบาติกก่อตั้งขึ้นเมี่อปี 2561 เพื่อฟื้นฟูและสืบทอดการทำผ้าบาติกของจังหวัดนราธิวาสให้คงอยู่ร่วมสมัย สร้างอาชีพและรายได้ให้กับชุมชน โดยก่อนหน้านี้ทางกลุ่มได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้า “Nara Batik” ไว้กับกรมทรัพย์สินทางปัญญาเรียบร้อยแล้ว ปัจจุบันมีการผลิตสินค้าหลากหลาย ทั้งเสื้อผ้า กระเป๋า ผ้าพันคอ และผ้าเช็ดหน้า โดยลวดลายที่ได้รับความนิยม ได้แก่ ลายผ้าพระราชทานสิริราชพัสตราภรณ์ ซึ่งสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานแบบลายผ้าให้แก่ผู้ประกอบการในจังหวัดนราธิวาส รวมทั้งลายตะเกียงที่สะท้อนวิถีชีวิตยามเช้าของชาวนราธิวาสในอดีตก่อนมีไฟฟ้าใช้ ที่ต้องอาศัยตะเกียงเป็นเครื่องมือให้แสงสว่างในการดำรงชีวิต สื่อความหมายเชิงสัญลักษณ์ว่าผ้านาราบาติกเปรียบเสมือนแสงแห่งความหวังของคนในชุมชน เป็นต้น

ในโอกาสนี้ กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ให้คำแนะนำแก่ผู้ประกอบการสมาชิกกลุ่มนาราบาติก เกี่ยวกับการต่อยอดความคุ้มครองและปกป้องสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา โดยแนะนำให้ดำเนินการแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ลวดลายผ้าที่ทางกลุ่มได้ออกแบบสร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่ ผ่าน “บริการรับแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์” ออนไลน์ ทางเว็บไซต์ www.ipthailand.go.th ได้อย่างสะดวกรวดเร็ว เพื่อป้องกันการลอกเลียนแบบและเป็นหลักฐานเบื้องต้นในการอ้างอิงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์หากเกิดกรณีข้อพิพาท อีกทั้งยังเป็นฐานข้อมูลให้กับผู้ที่ต้องการนำผลงานลิขสิทธิ์ไปใช้ประโยชน์ สามารถติดต่อกลุ่มผู้ประกอบการเจ้าของสิทธิได้โดยตรง

นอกจากนี้ กรมฯ ยังให้คำปรึกษาเกี่ยวกับแนวทางต่อยอดการใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาเชิงพาณิชย์ ทั้งการบริหารจัดการสิทธิอย่างเป็นระบบ การพัฒนารูปแบบและภาพลักษณ์ของผลิตภัณฑ์เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและตอบโจทย์กระแสนิยมของผู้บริโภคยุคใหม่ ตลอดจนแนวทางขยายช่องทางการตลาดทั้งออนไลน์และออฟไลน์ เพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้ายิ่งขึ้น

นางอรมน กล่าวทิ้งท้ายว่า กรมฯ พร้อมสนันสนุนข้อมูลองค์ความรู้ด้านทรัพย์สินทางปัญญา แก่กลุ่มนาราบาติกและผู้ประกอบการรายอื่นๆ ในจังหวัดนราธิวาสอย่างต่อเนื่อง โดยกรมฯ มีทีมผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์ให้คำปรึกษาด้านทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property Advisory Center : IPAC) คอยให้คำแนะนำผ่านทางระบบออนไลน์ หรือสายด่วน 1368 นอกจากนี้ ยังมีแหล่งเรียนรู้ด้วยตนเองผ่านทาง DIP e-Learning ซึ่งรวบรวมหลักสูตรทรัพย์สินทางปัญญาที่จำเป็นต่อผู้ประกอบการไว้มากมาย เพื่อยกระดับสินค้าชุมชนให้เข้มแข็งและสามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน.