• เสาร์ 21 พฤศจิกายน 2569 เวลา 07:48 น.

ไทย–ญี่ปุ่น เปิดเกมเศรษฐกิจรอบใหม่

BREAKING NEWS STRATEGIES

(ดัน ‘อุตสาหกรรมอนาคต–AI’ หนุน SME ไทย จับตาโอกาสและความเสี่ยงสู่ Second Take-Off)

ไทยเดินหน้ายกระดับหุ้นส่วนเศรษฐกิจกับญี่ปุ่น ทั้งการค้า การลงทุน อุตสาหกรรมเทคโนโลยี และพลังงานสะอาด พร้อมจับมือ LINE ใช้ AI เพิ่มศักยภาพ SME ป้องกันภัยออนไลน์และรับมือภัยพิบัติ เปิดโอกาสสร้างการพุ่งทะยานทางเศรษฐกิจรอบสอง แต่โจทย์สำคัญอยู่ที่ไทยจะเปลี่ยนความร่วมมือให้เป็นผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่กระจายถึงผู้ประกอบการและประชาชนได้เพียงใด

เปิดโต๊ะคลังญี่ปุ่น ปูทางเศรษฐกิจใหม่ :

เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง นำคณะผู้แทนภาครัฐและเอกชนไทยเข้าหารือ นางซัตสึกิ คาตายามะ รมว.คลังญี่ปุ่น ณ กรุงโตเกียว เพื่อยกระดับความร่วมมือทางเศรษฐกิจ การค้า การลงทุน และอุตสาหกรรมแห่งอนาคต

นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เปิดเผยว่า ทั้ง 2 ฝ่ายหารือการปรับปรุงความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย–ญี่ปุ่น (JTEPA) และ ทบทวนอนุสัญญาภาษีระหว่างสองประเทศ เพื่อลดอุปสรรคทางธุรกิจและสนับสนุนการลงทุน โดยมุ่งเชื่อม เทคโนโลยีญี่ปุ่นกับฐานการผลิตไทยในอุตสาหกรรมยานยนต์ เซมิคอนดักเตอร์ AI เทคโนโลยีอวกาศ เกษตรอัจฉริยะ และห่วงโซ่อุปทาน

อีกประเด็นสำคัญคือ ความร่วมมือด้านพลังงานสะอาดภายใต้กรอบ Asia Zero Emission Community (AZEC) โดยไทยเสนอให้ญี่ปุ่นสนับสนุนการพัฒนาไทยเป็นศูนย์กลางซื้อขายคาร์บอนเครดิตระดับภูมิภาค ควบคู่กับความร่วมมือด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ โดยเฉพาะภัยคุกคามต่อระบบการเงินจาก AI

ด้าน รองนายกฯเอกนิติ ระบุว่า การลงทุนญี่ปุ่นมีบทบาทสำคัญต่อการเปลี่ยนไทยจากเศรษฐกิจเกษตรกรรมสู่ฐานอุตสาหกรรมตั้งแต่ทศวรรษ 1980 หรือ First Take-Off และปัจจุบันเป็นโอกาสสร้าง Second Take-Off ผ่านความสัมพันธ์ทางการทูตไทย–ญี่ปุ่น ปี 2570

ต่อจิ๊กซอว์ LINE ใช้ AI ยกระดับ SME :

ในวันเดียวกัน คณะไทยเข้าพบผู้บริหาร LY Corporation ผู้ให้บริการ LINE เพื่อหารือ การใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลและ AI ยกระดับผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะ SME และธุรกิจฐานราก ทั้งนี้ LINE มีผู้ใช้งานในประเทศไทยประมาณ 56 ล้านคน นับเป็นฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่ที่สุดนอกญี่ปุ่น จึงมีศักยภาพเชื่อมผู้ประกอบการเข้ากับลูกค้า การตลาด และบริการดิจิทัล

โดยการหารือครั้งนี้ นำไปสู่แนวทางความร่วมมือ 3 ด้านสำคัญ

ด้านแรก พัฒนาศักยภาพ SME LINE เสนอหลักสูตรพัฒนาทักษะดิจิทัลและ AI ไม่น้อยกว่า 10 หัวข้อ ครอบคลุม LINE OA การตลาด การบริหารลูกค้าสัมพันธ์ และการใช้ AI ช่วยดำเนินธุรกิจ ตั้งเป้าอบรมแบบออนไซต์ 5,000 รายต่อปี พร้อมการเรียนรู้ออนไลน์ที่คาดว่าจะเข้าถึงเนื้อหารวม 300,000 ครั้งต่อปี และสิทธิประโยชน์ 22,000 สิทธิ มูลค่าประมาณ 10.5 ล้านบาท

ด้านที่สอง ป้องกันภัยออนไลน์ พัฒนาความร่วมมือระหว่างแพลตฟอร์ม หน่วยงานรัฐ โทรคมนาคม และสถาบันการเงิน เพื่อแจ้งเตือน ตรวจจับ และรับมือการหลอกลวงทางการเงิน รวมถึงเสริมทักษะรู้เท่าทันดิจิทัลแก่ประชาชน

ด้านที่สาม รับมือภัยพิบัติ ผลักดัน LINE ALERT และ LINE Safety Check เป็นช่องทางสนับสนุนการแจ้งเตือนภัย การสื่อสารพื้นที่เสี่ยง และการรายงานสถานะความปลอดภัยของประชาชน โดยต่อยอดจากการทดสอบและใช้งานที่ผ่านมา

โดย นายนฤตม์ ยืนยันว่า บีโอไอพร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อผลักดันข้อเสนอเหล่านี้ให้เกิดผลเป็นรูปธรรมโดยเร็ว

หากมองในเชิงกลยุทธ์ การเดินทางไปเยือนญี่ปุ่นของคณะผู้แทนไทย ภายใต้การนำของ รองนายกฯเอกนิติ ในครั้งนี้ มีประเด็นให้ชวนคิดและวิเคราะห์ในเชิงยุทธศาสตร์มากมาย โดยเฉพาะ ที่สุดแล้ว…ไทยจะได้อะไร ใครได้โอกาส และต้องระวังอะไรกันบ้าง???

Second Take-Off ต้องไม่ใช่เพียงการลงทุนรอบใหม่ :

ความร่วมมือไทย–ญี่ปุ่นครั้งนี้ มีนัยสำคัญมากกว่าการเชิญชวนนักลงทุน เพราะเป็นความพยายาม เชื่อม 3 องค์ประกอบเข้าด้วยกัน ได้แก่ เงินทุนและเทคโนโลยีญี่ปุ่น ฐานการผลิตและแรงงานไทย และตลาดดิจิทัลที่เข้าถึงประชาชนจำนวนมาก

หากดำเนินการสำเร็จ! ไทยอาจ “เปลี่ยนบทบาท” จาก…ฐานรับจ้างผลิต ไปสู่ ฐานอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและบริการมูลค่าสูง กลับกัน…แต่หากไม่มีการถ่ายทอดเทคโนโลยี พัฒนาบุคลากร และสร้างผู้ประกอบการไทยให้เติบโต การลงทุนรอบใหม่อาจสร้างมูลค่าเพิ่มให้ต่างชาติมากกว่าที่เศรษฐกิจไทยได้รับ

ดังนั้น หัวใจสำคัญของ Second Take-Off หรือ การพุ่งทะยานทางเศรษฐกิจรอบสอง จึงไม่ใช่…จำนวนเงินลงทุนเพียงอย่างเดียว แต่คือ…ความสามารถของไทยในการครอบครององค์ความรู้ สร้างงานคุณภาพ และรักษามูลค่าเพิ่มไว้ภายในประเทศ

ใครได้โอกาส ใครต้องปรับตัว :

ภาครัฐและเศรษฐกิจไทย…มีโอกาสเพิ่มการลงทุน ส่งออก และพัฒนาฐานภาษีในระยะยาว แต่ต้องแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้านด้านแรงงาน ทักษะ โครงสร้างพื้นฐาน และความแน่นอนของกฎระเบียบ

นักลงทุนญี่ปุ่นและธุรกิจขนาดใหญ่…ได้โอกาสปรับฐานการผลิต เชื่อมอุตสาหกรรมเดิมกับเทคโนโลยีใหม่ และขยายธุรกิจพลังงานสะอาด ขณะที่ ผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์เดิมต้องเร่งปรับตัว มิฉะนั้นอาจสูญเสียคำสั่งซื้อจากการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี

SME และธุรกิจฐานราก…มีโอกาสใช้ AI ลดต้นทุนการตลาด เพิ่มยอดขาย และเข้าถึงลูกค้าโดยไม่ต้องลงทุนระบบเทคโนโลยีขนาดใหญ่ แต่ต้องระวัง! ค่าใช้จ่ายระยะยาว การพึ่งพาแพลตฟอร์มเดียว และการขาดทักษะจัดการข้อมูล

แรงงานและสถาบันการศึกษา…ได้โอกาสพัฒนา “ทักษะใหม่” ในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี แต่แรงงานทักษะเดิมอาจเผชิญความเสี่ยงจากระบบอัตโนมัติและ AI หากการฝึกอบรมไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลง

เกษตรกรและธุรกิจสิ่งแวดล้อม…มีโอกาสเข้าถึงเทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะและรายได้จากโครงการลดคาร์บอน แต่ต้องมีระบบวัดผลและรับรองคาร์บอนเครดิตที่น่าเชื่อถือ เพื่อไม่ให้ต้นทุนสูงจนผู้ประกอบการรายเล็กเข้าไม่ถึง

ประชาชนและผู้บริโภค…อาจได้รับบริการที่สะดวก ปลอดภัย และเข้าถึงข้อมูลภัยพิบัติรวดเร็วขึ้น แต่ความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลและความถูกต้องของระบบแจ้งเตือนต้องได้รับการคุ้มครองอย่างจริงจัง

3 ความเสี่ยงที่ไทยต้องไม่มองข้าม :

หนึ่ง ความเสี่ยงจากการพึ่งพาต่างชาติ หากไทยเป็นเพียงผู้ใช้เทคโนโลยีและฐานการผลิต ผลประโยชน์ส่วนใหญ่จะตกอยู่กับเจ้าของทุน สิทธิบัตร และแพลตฟอร์ม ขณะที่ผู้ประกอบการไทยมีอำนาจต่อรองจำกัด

สอง ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล การอบรม SME 5,000 รายต่อปีเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี แต่ยังไม่เพียงพอต่อการเปลี่ยนโครงสร้างธุรกิจไทยในวงกว้าง โดยเฉพาะผู้ประกอบการรายเล็กในต่างจังหวัดที่ขาดเงินทุน บุคลากร และทักษะดิจิทัล

สาม ความมั่นคงข้อมูลและภัยไซเบอร์ การเชื่อมแพลตฟอร์มการค้า การเงิน และการแจ้งเตือนภัยเข้ากับชีวิตประชาชนเพิ่มทั้งประโยชน์และความเสี่ยง หากระบบถูกโจมตี ข้อมูลรั่วไหล หรือเกิดการแจ้งเตือนผิดพลาด อาจกระทบความเชื่อมั่นและความปลอดภัยในวงกว้าง

ทางออก…เปลี่ยนความร่วมมือเป็นผลลัพธ์ที่วัดได้ :

รัฐบาลควรยกระดับการหารือครั้งนี้เป็นแผนปฏิบัติการร่วมไทย–ญี่ปุ่น โดยกำหนดหน่วยงานรับผิดชอบ ระยะเวลา งบประมาณ และตัวชี้วัดผลประโยชน์ของไทยอย่างชัดเจน พร้อมให้ความสำคัญกับ 4 เรื่อง ดังนี้…

1. ผูกการลงทุนกับการพัฒนาคนไทย ใช้มาตรการส่งเสริมการลงทุน จูงใจให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี การวิจัยร่วม และการใช้ผู้ผลิตชิ้นส่วนไทยที่มีศักยภาพ

2. เปลี่ยนการอบรม AI เป็นรายได้จริง วัดผล SME จาก…ยอดขายที่เพิ่มขึ้น ต้นทุนที่ลดลง และการขยายฐานลูกค้า ไม่ใช่เพียงจำนวนผู้เข้าอบรมหรือยอดเข้าชมเนื้อหา พร้อม เปิดทางให้หลายแพลตฟอร์มเข้าร่วมอย่างเป็นธรรม

3. สร้างระบบข้อมูลที่ปลอดภัย กำหนดมาตรฐานคุ้มครองข้อมูล การแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงาน และความรับผิดชอบเมื่อเกิดความเสียหาย โดยเฉพาะ ระบบการเงินและการแจ้งเตือนภัยพิบัติ

4. สร้างตลาดคาร์บอนที่น่าเชื่อถือ พัฒนามาตรฐานตรวจวัดและรับรองคาร์บอนเครดิตที่โปร่งใส เชื่อมโยงตลาดต่างประเทศ และออกแบบให้เกษตรกรกับ SME เข้าถึงโอกาสได้จริง

บทสรุป! โอกาสครั้งใหม่ต้องเติบโตไปด้วยกัน :

การเดินทางเยือนญี่ปุ่นของ “ทีมเศรษฐกิจไทย” ภายใต้การนำของ รองนายกฯเอกนิติ ได้สะท้อนความพยายาม “เปิดประตู” สู่เศรษฐกิจรอบใหม่ แต่ความสำเร็จไม่ได้อยู่ที่จำนวนข้อตกลงหรือโครงการที่ประกาศ หากอยู่ที่ความสามารถในการเปลี่ยนความร่วมมือให้เป็นการลงทุน งาน รายได้ และความสามารถแข่งขันที่เกิดขึ้นจริง

ปี 2570 ซึ่งเป็นวาระครบรอบ 140 ปีความสัมพันธ์ไทย–ญี่ปุ่น จึงควรเป็น “หมุดหมาย” ของผลลัพธ์ที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่เพียงพิธีการทางการทูต

Second Take-Off หรือ การพุ่งทะยานทางเศรษฐกิจรอบสอง จะมี ความหมายต่อประเทศไทย ก็ต่อเมื่อ…ความร่วมมือที่เกิดขึ้น! จะไม่ใช่แค่…ทุนและเทคโนโลยีต่างชาติ เติบโตบนแผ่นดินไทย

แต่…ผู้ประกอบการ แรงงาน และประชาชนไทย จัต้องเติบโตไปพร้อมๆ กันด้วย!!!.