(ดีล 3 ชาติมหาอำนาจ…ต่อยอดทุนญี่ปุ่น เปิดตลาดจีน เดินหน้าดีลสหรัฐฯ พร้อมวางหลัก ‘ลดความเสี่ยง’ ในระยะยาว)
ไทยมีโอกาสต่อยอดฐานการผลิต ดึงเทคโนโลยีใหม่ เปิดตลาดให้เกษตรกรและผู้ส่งออก พร้อมเพิ่มคำสั่งซื้อให้ SMEs และสร้างงานทักษะให้คนไทย แต่ก่อนเร่งรับทุนและเดินหน้าดีลการค้า ต้องชั่งให้ชัดว่าใครได้ประโยชน์ ใครรับต้นทุน และจะลดความเสี่ยงจากการพึ่งตลาดหลักและการใช้ไฟฟ้า–น้ำของโครงการขนาดใหญ่ได้อย่างไร?
โตแรงจากเครื่องจักร :
วานนี้ (17 พฤศจิกายน 2569) ณ กรุงโตเกียว ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง ประชุม “ทีมไทยแลนด์” เพื่อเตรียมความพร้อม “Roadshow” ที่ประเทศญี่ปุ่น ร่วมกับ นายวราวุธ ศิลปอาชา รมว.อุตสาหกรรม นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) นายพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร และ นางวิภาวี รังสิมาภรณ์ อุปทูตรักษาราชการแทนเอกอัครราชทูต ณ กรุงโตเกียว
พร้อม ผู้บริหารและผู้นำ 3 องค์กรภาคเอกชน ได้แก่ ดร.พจน์ อร่ามวัฒนานนท์ ประธานกรรมการหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และ นายผยง ศรีวณิช ประธานสมาคมธนาคารไทย ร่วมขับเคลื่อนภารกิจครั้งสำคัญ
รองนายกฯเอกนิติ ย้ำว่า…การ Roadshow ครั้งนี้ ได้สะท้อนถึงการทำงานเชิงรุกของกระทรวงการคลังในการเชื่อมโยงแหล่งเงินทุนกับโอกาสการลงทุน และผลักดันเศรษฐกิจไทยสู่การเติบโตที่ขับเคลื่อนด้วยการลงทุน (Investment-led Growth) โดยเน้นการลงทุนคุณภาพที่สร้างงาน สร้างโอกาส ถ่ายทอดเทคโนโลยี และสร้างประโยชน์ให้ประชาชนไทยอย่างยั่งยืน
ในมุมของ “ทีมข่าวยุทธศาสตร์” มองจังหวะนี้ของ “ทีมไทยแลนด์” สอดคล้องกับ ตัวเลขเศรษฐกิจสำคัญ ที่จะนำไปเจรจาในครั้งนี้ ตามรายงานของ สภาพัฒน์ ที่ระบุว่า…GDP ไตรมาส 3 ของไทยโต 2.9% จากปีก่อน โดยเร่งจาก 2.4% ในไตรมาสก่อน และโต 0.3% จากไตรมาสก่อนหลังปรับฤดูกาล ส่วนประมาณการทั้งปี 2569 อยู่ที่ 2.5% และปี 2570 อยู่ในกรอบ 2.0–3.0%
แรงส่ง ดังกล่าวมาจาก…การลงทุนเอกชนที่โต 16.2% โดย เครื่องจักรและอุปกรณ์โต 19.1% ขณะที่ การก่อสร้างเอกชนหด 0.5% และ การบริโภคเอกชนโต 2.5%
ด้านการค้า มูลค่าส่งออกสินค้าเพิ่ม 23.6% ขณะที่ มูลค่านำเข้าสินค้าเพิ่ม 36.6%
ส่วนข้อมูลจากฝั่ง บีโอไอ พบว่า…โครงการที่ได้รับส่งเสริมมีเงินลงทุนจริงสะสม 9 เดือน 796,540 ล้านบาท เพิ่ม 27% นำโดย…ดิจิทัลและอิเล็กทรอนิกส์
ภาพนี้บอกว่า…การลงทุนเกิดขึ้นจริงในโครงการที่บีโอไอเฝ้าติดตาม แต่ผลต่อกำลังซื้อยังขึ้นกับว่าเครื่องจักรที่ติดตั้งจะต่อยอดเป็นการผลิต คำสั่งซื้อในประเทศ และรายได้แรงงานได้เพียงใด โดยเฉพาะเมื่อหนี้ครัวเรือนยังสูงและคุณภาพสินเชื่อ SMEs อ่อนลง
ญี่ปุ่น เดิมพันฐานผลิตเดิม :
สำหรับ ภารกิจที่ญี่ปุ่น ช่วง 16–21 พฤศจิกายน 2569 ตามกรอบที่กระทรวงการคลังแจ้ง โดยมีแผน หารือกับคลังญี่ปุ่น และ 3 ธนาคารใหญ่ ได้แก่…Mizuho, SMBC และ MUFG ควบคู่กับ หน่วยงานเศรษฐกิจและผู้ผลิตรถยนต์ 6 ค่าย คือ…Toyota, Honda, Isuzu, Mazda, Mitsubishi และNissan
ในฝั่ง…ธนาคาร มีโอกาสช่วยจัดหาเงินทุนระยะยาวให้โครงการ ส่วนฝั่ง…ผู้ผลิต มีโจทย์ว่า…จะจัดสรรรถรุ่นใหม่หรือสายการผลิตชิ้นส่วนสำคัญให้ไทยเพียงใด
ผลที่ต้อง “จับตามอง” หลัง “Roadshow” ครั้งนี้ ก็คือ…โครงการที่มีกรอบเงินทุน กำหนดลงทุน และแผนจัดซื้อจากผู้ผลิตไทยชัดเจน
อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้ “รัฐบาลอนุทิน” ได้มี มติ ครม. ปรับสรรพสามิต BEV และ REEV นำเข้าเป็น 35% ตั้งแต่ 1 มกราคม 2570 สิ่งนี้…ได้ เพิ่มแรงจูงใจให้ค่ายรถผลิตในประเทศ แต่ รถนำเข้าบางรุ่นอาจแพงขึ้นหากผู้ขายส่งผ่านต้นทุนถึงผู้ซื้อ ส่วน โรงงานชิ้นส่วนเครื่องยนต์เดิม ยังเสี่ยงเสียคำสั่งซื้อเมื่อโครงสร้างรถเปลี่ยน
ดังนั้น โอกาสของไทย จึงอยู่ที่…การพาผู้ผลิตชิ้นส่วนเดิมเข้าสู่งานใหม่ เช่น ระบบไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์กำลัง และระบบจัดการความร้อน
กระนั้น หากค่ายรถที่ประกอบรถยนต์ในไทย แต่ยังนำเข้าชิ้นส่วนสำคัญเป็นหลัก ย่อมส่งผลเสียต่อ “ซัพพลายเออร์ไทย” และ “การจ้างงาน” ที่อาจจะถูกจำกัดโอกาสได้
จีนเปิดตลาด สหรัฐฯ ลดความไม่แน่นอน :
ก่อนหน้านี้ (13 พฤศจิกายน) นายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน เดินทางมาเยือนไทย และได้ลงนามข้อตกลงความร่วมมือไทย–จีน รวม 8 ฉบับ ส่งผลทำให้หลายภาคธุรกิจได้รับโอกาสที่ดี โดยเฉพาะ ภาคการเกษตร อาทิ การส่งออกสละสด และทุเรียน
ขณะที่ ความร่วมมือด้าน EV แบตเตอรี่ และอาชีวศึกษา มีโอกาสจะได้รับประโยชน์ในระยะยาว เมื่อหลักสูตรเชื่อมกับตำแหน่งงานและผู้ผลิตไทยได้ร่วมพัฒนาชิ้นส่วน ด้านความมั่นคง ความร่วมมือปราบสแกมเมอร์และติดตามคุณภาพน้ำในลุ่มน้ำโขง มีผลต่อประชาชนโดยตรง หากเกิดการประสานคดีและใช้ข้อมูลร่วมกันได้จริง
อีกด้านหนึ่ง ที่ กรุงมะนิลา ฟิลิปินส์ นายอนุทิน ชาญวีรกูล และ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ลงนามแถลงการณ์ร่วม (17 พฤศจิกายน) ก่อนจะยืนยันว่า…การเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) ได้ข้อสรุปในสาระสำคัญ ภายหลังจากที่ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.พาณิชย์ นำทีมเจรจาฝ่ายไทย
ขณะนี้ ทั้ง 2 ฝ่าย ยังต้องขัดเกลาร่างและดำเนินกระบวนการภายในก่อนลงนามในความตกลงและให้มีผลใช้บังคับ
กระนั้น แถลงการณ์ที่เผยแพร่ออกมา ยังไม่ได้ “ระบุอัตราภาษี” รายสินค้า หรือรับประกันว่า…จะไม่มีมาตรการภาษีเพิ่มเติมระหว่างรอ
ผลดีระยะสั้น จึงอยู่ที่….ความชัดเจนเรื่องทิศทางการเจรจา ส่วน ผลต่อคำสั่งซื้อ ภาระพิสูจน์ถิ่นกำเนิด และการแข่งขันของผู้ผลิตไทยต้องประเมินจากตัวบทและเงื่อนไขเมื่อเปิดเผย
โดย สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่งของไทย ซึ่ง กระทรวงพาณิชย์ ประเมินว่า…ตลาดนี้เชื่อมโยงกับการจ้างงานในประเทศราว 1.25 ล้านคน
ดาต้าเซ็นเตอร์ต้องคุ้มค่าไฟและน้ำ :
การดูงาน NTT Data Mitaka EAST Data Center ที่ประเทศญี่ปุ่น ของ “ทีมไทยแลนด์” ภายใต้การนำของ ดร.เอกนิติ ได้เชื่อมโยงกับ มติ ครม. เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ที่ได้…วางแนวทางกำกับโครงการตามขนาดกำลังไฟฟ้า
ทั้งนี้ ไทยมีโอกาสได้โครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ และ AI พร้อมเปิดตลาดให้ผู้ผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบทำความเย็น และอุปกรณ์สื่อสาร
อย่างไรก็ตาม เม็ดเงินลงทุนก้อนใหญ่ ก็อาจจะมาพร้อมกับ “จำนวนตำแหน่งงาน” ที่จะ…ว่าจ้างคนไทยหลังเปิดดำเนินการ เช่น วิศวกร ช่างดูแลระบบไฟฟ้าและระบบทำความเย็น หรือ เจ้าหน้าที่ดูแลเครือข่าย โดยเฉพาะ ถ้า เซิร์ฟเวอร์และอุปกรณ์หลักมาจากต่างประเทศ
ขณะที่ “พื้นที่ตั้ง” เอง หน่วยงานภาครัฐของไทย ก็จะต้องเตรียมความพร้อม เพื่อให้สามารถรองรับ…ภาระไฟฟ้า น้ำ และผลกระทบต่อชุมชน ด้วย
ดังนั้น ความคุ้มค่าจากเงินลงทุนในกลุ่มนี้ จึงต้องดูทั้ง “จำนวนตำแหน่งงาน” ภายหลังเปิดดำเนินการ มูลค่าจัดซื้อในไทย และ สัดส่วนต้นทุนขยายระบบไฟฟ้าและน้ำที่โครงการรับผิดชอบ
เทียบกับ “สิทธิประโยชน์ภาษี” ที่รัฐไทยหยิบยื่นไปให้!!??
จากโตเกียวถึงเซินเจิ้น :
ระหว่างที่ “ทีมเศรษฐกิจ (ทีมไทยแลนด์)” เดินหน้าใน ประเทศญี่ปุ่น ขณะที่ นายกฯอนุทิน มีกำหนดเข้าร่วมภารกิจเอเปคที่เซินเจิ้น ประเทศจีน ระหว่างวันที่ 18–20พฤศจิกายน โดยมีกำหนด กล่าวปาฐกถาต่อผู้นำธุรกิจ ในวันนี้ (18 พฤศจิกายน) และ เข้าร่วมประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจ วันพรุ่งนี้ (19 พฤศจิกายน)
ดังนั้น “จุดได้เปรียบ” ของไทย นั่นก็คือ…การมีโอกาสได้ทำงานกับทุนและเทคโนโลยีญี่ปุ่น เชื่อมตลาดและฐานผลิตจีน และรักษาตลาดสหรัฐฯ ควบคู่กัน
โดยใช้อาเซียนเพิ่มทางเลือกด้านตลาดและห่วงโซ่อุปทาน
ส่วน “จุดเสี่ยง” ก็มีเช่นกัน โดยจะอยู่ที่…เมื่อสินค้าใช้ชิ้นส่วนจากหลายประเทศ กติกาถิ่นกำเนิด มาตรฐานแรงงาน และความมั่นคงของข้อมูลจะยิ่งมีผลต่อการเข้าตลาดและการเลือกที่ตั้งโรงงาน
ถึงตรงนี้ “ทีมข่าวยุทธศาสตร์” อยากให้…ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ช่วยกันจับตามอง?…ภายหลัง การ Roadshow และ การประชุมผู้นำเอเปค
คำตอบว่า…ไทยได้อะไร? จะอยู่ที่…1.เงินลงทุนที่ลงจริง 2.งานประจำและค่าจ้างของคนไทย 3.คำสั่งซื้อที่ถึง SMEs และ 4.ต้นทุนสุทธิที่รัฐกับชุมชนต้องรับ
หาก 4 ด้านนี้…เดินไปด้วยกัน แนวคิด Made with Thailand จะช่วยให้…ไทยขยับจากฐานประกอบไปสู่การผลิตชิ้นส่วนและพัฒนาเทคโนโลยีร่วมกัน
กลับกัน ถ้า…เม็ดเงินจำนวนมหาศาล ที่มีเข้ามา แต่ดันไป “กระจุกตัว” อยู่ที่เครื่องจักรนำเข้าและโครงการใช้ทรัพยากรสูง
ประเทศไทย ก็อาจจะได้…เม็ดเงินตัวเลขการลงทุนที่เพิ่มขึ้น ได้เร็วกว่า…รายได้ที่แท้จริงของคนไทย!!!.

