ไทยถูกโจมตีไซเบอร์ทุกวัน!

(‘อนุทิน’ สั่งดีอีผนึก ธปท.– ตลท. ยกระดับป้องกัน! สมช.เปิดแผนรับวิกฤติ หวั่นระบบสะดุดกระทบคนไทย)

นายกรัฐมนตรีสั่งระดมทรัพยากรรับมือภัยไซเบอร์ หลัง สมช.ยอมรับหน่วยงานรัฐ ธนาคาร และสาธารณูปโภคถูกโจมตีต่อเนื่อง ธปท.ยันยังไม่พบผลกระทบต่อบริการการเงิน เปิด “โจทย์ใหญ่” ที่สุด! รัฐบาลจะป้องกัน–กู้ระบบอย่างไร หากเกิดวิกฤติขึ้นมาจริง?

จากคำสั่งสู่แผนรับมือ :

ผลประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ครั้งที่ 7/2569 เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายนที่ผ่านมา กลายเป็น…ความคืบหน้าสำคัญของรัฐบาล ภายใต้การนำของ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย หลังจากได้ “ส่งสัญญาณ” ให้…หน่วยงานรัฐและภาคเอกชน เตรียมรับมือภัยไซเบอร์จากสถานการณ์ต่างประเทศ

ครั้งนี้…ไม่ใช่เพียงคำเตือน? แต่เป็นการ…เรียกหน่วยงานด้านความมั่นคง ดิจิทัล และการเงิน เข้าหารือแนวทางป้องกันและบริหารวิกฤติ โดยมี…ผู้แทนกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) เข้าร่วม

นายอนุทิน ระบุว่า…ได้สั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องระดมทรัพยากร ศึกษาบทเรียนจากเหตุการณ์ทั่วโลก และเตรียมมาตรการป้องกันให้ครอบคลุม เพื่อให้สามารถแก้ไขสถานการณ์ได้หากเกิดเหตุขึ้นจริง

คำสั่งดังกล่าวจึงเปิดโจทย์ใหม่ ที่ว่า…รัฐบาลจะเปลี่ยนการเตรียมพร้อมระดับนโยบายให้เป็นแผนปฏิบัติที่ตรวจสอบและใช้งานได้จริงเมื่อใด?

สมช.รับถูกโจมตีต่อเนื่อง :

ด้าน พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการ สมช. เปิดเผยว่า…ปัจจุบันหน่วยงานราชการ ธนาคาร และระบบสาธารณูปโภคของไทย เผชิญการโจมตีทางไซเบอร์อยู่แล้ว แต่หน่วยงานรับผิดชอบยังสามารถป้องกันและดูแลระบบได้

เลขาธิการ สมช. ระบุด้วยว่า…ผู้โจมตีพัฒนาวิธีการอย่างต่อเนื่อง แม้กระทั่งนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาช่วยค้นหาจุดอ่อนของระบบ ทำให้หน่วยงานป้องกันต้องยกระดับความสามารถตลอดเวลา

ข้อมูลนี้ สะท้อนว่า…ภัยไซเบอร์ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่ก็ต้องแยกให้ชัดว่า…การตรวจพบความพยายามโจมตี แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า…ระบบถูกเจาะสำเร็จหรือเกิดความเสียหายแล้ว

อย่างไรก็ตาม หากการโจมตีครั้งใดทำให้บริการสำคัญหยุดชะงัก ผลกระทบอาจลุกลามจากระบบคอมพิวเตอร์ไปสู่กิจกรรมทางเศรษฐกิจและชีวิตประจำวันของประชาชน

ธปท.ยันระบบยังรับมือได้ :

อีกประเด็นที่ รัฐบาลให้ความสำคัญเป็นพิเศษ นั่นคือ…ระบบธนาคาร โดย นายกรัฐมนตรี กำชับหนักแน่นว่า…หากเกิดอุบัติเหตุหรือวิกฤติขึ้น ธนาคารต้องแก้ไขปัญหาโดยเร็วและไม่ปล่อยให้ผู้ฝากเงินได้รับผลกระทบ

ขณะที่ นางสาวสุวรรณี เจษฎาศักดิ์ รองผู้ว่าการ ธปท. ด้านเสถียรภาพสถาบันการเงิน ชี้แจงเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายนว่า…ยังไม่พบผลกระทบต่อการให้บริการของสถาบันการเงินไทย พร้อมระบุว่า…ธปท. ได้หารือกับผู้บริหารด้านเทคโนโลยีของธนาคาร

รวมถึง หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับการเฝ้าระวัง แลกเปลี่ยนข้อมูลภัยคุกคาม และทบทวนแผนรองรับเหตุฉุกเฉิน

แม้ระบบการเงินยังให้บริการได้ตามปกติ แต่ความปลอดภัยของเงินฝากกับความต่อเนื่องของบริการเป็นคนละประเด็น หากระบบโอนเงิน ถอนเงิน หรือชำระค่าสินค้าหยุดชะงัก ย่อมกระทบประชาชน ร้านค้า และผู้ประกอบการจำนวนมาก

โจทย์สำคัญ! จึงไม่ใช่เพียง…ป้องกันไม่ให้เงินสูญหาย แต่ต้องมีระบบสำรองและแผนฟื้นฟูบริการที่สามารถนำมาใช้ได้ทันที!

แบ่งหน้าที่รับวิกฤติ :

พล.อ.ชัยพฤกษ์ อธิบายว่า…แผนเตรียมความพร้อมแห่งชาติและการบริหารวิกฤติการณ์กำหนดการรับมือไว้ 3 ระดับ…

โดยใน…ภาวะปกติ สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และ กระทรวงดีอีเป็นหน่วยงานหลักในการติดตามและดำเนินมาตรการ

ส่วนเมื่อเข้าสู่…ภาวะวิกฤติ สมช. จะมีบทบาทในการบริหารและประสานงาน รวมถึงระดับที่เหลือ ซึ่งจะต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องให้สอดรับกับสถานการณ์จริง

นอกจากนี้ ที่ประชุมฯยังหารือถึงการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการของ สมช. เพื่อรวบรวมข้อมูลและติดตามสถานการณ์ ตั้งแต่…ภาวะปกติจนถึงวิกฤติ โดยเชื่อมโยงหน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน และภาควิชาการ

แต่โครงสร้างหน่วยงานเพียงอย่างเดียว…อาจไม่เพียงพอ? หากไม่มีขั้นตอนตัดสินใจที่ชัดเจน! เมื่อเกิดเหตุพร้อมกันหลายระบบ โดยเฉพาะ…ธนาคาร ไฟฟ้า ประปา โรงพยาบาล และเครือข่ายสื่อสาร

คำถามที่ต้องตอบ ก็คือ…ใครจะเป็นผู้บัญชาการเหตุการณ์? ใครแจ้งเตือนประชาชน? และ หน่วยงานใดรับผิดชอบการกู้คืนบริการสำคัญในแต่ละช่วงเวลา?

เวิร์กช็อปต้องวัดผล :

เลขาธิการ สมช. ระบุด้วยว่า…กระทรวงดีอีจะเชิญหน่วยงานเกี่ยวข้องมาหารือเชิงปฏิบัติการ เพื่อประเมิน ว่า…มีมาตรการ ทรัพยากร หรือบุคลากรส่วนใด? ที่จะต้องพัฒนาเพิ่มเติม

นี่คือ…จุดที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด! เพราะ…การประชุมจะมีความหมายก็ต่อเมื่อนำไปสู่การประเมินช่องโหว่ การซักซ้อมแผนฉุกเฉิน การสำรองข้อมูลและระบบบริการ ตลอดจน การกำหนดขั้นตอนสื่อสารกับประชาชนเมื่อเกิดเหตุจริง!

ดังนั้น รัฐบาลจึงควรมีเป้าหมายที่ตรวจสอบได้ เช่น ความพร้อมของระบบสำรอง ระยะเวลาการกู้คืนบริการ และ ความสามารถในการประสานงานระหว่างหน่วยงานสำคัญ

โดยเฉพาะ ภาคการเงินและสาธารณูปโภค ซึ่งเป็น…โครงสร้างพื้นฐานที่ประชาชนต้องพึ่งพาทุกวัน หากระบบหนึ่งหยุดชะงักอาจส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังระบบอื่น

ป้องกันได้ ต้องกู้คืนเป็น :

ความคืบหน้าจากการประชุม สมช. สะท้อนว่า…รัฐบาลเริ่มขยับจากการเตือนภัยสู่การกำหนดกลไกรับมือ แต่สิ่งที่ยังต้องพิสูจน์คือความพร้อมในการปฏิบัติจริง!

เพราะไม่มีระบบใดรับประกันความปลอดภัยจากภัยไซเบอร์ได้ 100% การป้องกันจึงต้องเดินควบคู่กับแผนสำรอง การกู้คืนระบบ และการสื่อสารที่รวดเร็วเมื่อเกิดเหตุ

“โจทย์ใหญ่” ของรัฐบาล จึงไม่ใช่เพียง…ทำอย่างไรให้แฮกเกอร์เจาะระบบไม่ได้? แต่คือ…ทำอย่างไรให้เศรษฐกิจและชีวิตประชาชนยังเดินต่อได้? แม้ระบบสำคัญบางส่วนถูกโจมตีจนหยุดชะงัก!

ดังนั้น จากนี้ จึงต้องติดตามกันอย่างใกล้ชิด ว่า…คำสั่งของนายกรัฐมนตรีจะเปลี่ยนเป็นแผนปฏิบัติที่มีผู้รับผิดชอบ กรอบเวลา และผลลัพธ์ชัดเจนได้เร็วเพียงใด?

นั่นเพราะ…ความมั่นคงไซเบอร์! ไม่ได้วัดกันที่จำนวนคำสั่งหรือการประชุม แต่วัดกันในวันที่เกิดวิกฤติว่า…ประเทศไทยยังยืนอยู่ได้หรือไม่?.