สตง. ส่งด่วน! หนังสือถึงเลขาฯคณะรัฐมนตรี ตั้ง 4 ข้อสังเกต “ความเสี่ยง” โครงการลดใช้ปุ๋ยเคมี วงเงิน 6 พันล้านบาท ชี้! อาจไม่เข้าเกณฑ์ “งบฉุกเฉินจำเป็น”

รายงานข่าวจาก สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) แจ้งว่า สตง.ได้มีหนังสือถึง เลขาธิการคณะรัฐมนตรี ลงวันที่ 18 พฤษภาคม 2569 แสดงข้อสังเกตต่อ โครงการ “เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืชด้วยการจัดการธาตุอาหารพืชแบบบูรณาการ เพื่อลดการใช้ปุ๋ยเคมีและเคมีเกษตร” ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (โดยมี นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ เป็น “รมว.เกษตรและสหกรณ์”) ซึ่งมีวงเงินงบประมาณ 6,000 ล้านบาท และเตรียมเสนอใช้งบกลางรายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น

ทั้งนี้ สตง. ระบุในหนังสือฯว่า แม้โครงการดังกล่าว มีวัตถุประสงค์เพื่อลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมีจากต่างประเทศ สนับสนุนการใช้ปุ๋ยชีวภาพและชีวภัณฑ์ รวมถึง ส่งเสริมเกษตรปลอดภัยและเกษตรคาร์บอนต่ำ แต่ยังมีประเด็นข้อสังเกตเกี่ยวกับความเสี่ยงสำคัญ 4 ด้านที่ควรพิจารณาอย่างรอบคอบ ได้แก่…

1.ความเสี่ยงที่โครงการอาจไม่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์การใช้งบกลางกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น  ตามพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 เนื่องจากลักษณะโครงการเป็นภารกิจที่หน่วยงาน ในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ดำเนินการอยู่แล้วเป็นประจำและอาจสามารถวางแผนของบประมาณ ผ่านกระบวนการงบประมาณปกติได้

2.ความเสี่ยงด้านประสิทธิภาพและความคุ้มค่า โดยเห็นว่าโครงการมีระยะเวลาดำเนินการเพียง     4 เดือน แต่ต้องดำเนินกิจกรรมจำนวนมาก ทั้งการอบรม จัดทำแปลงสาธิต การจัดซื้อจัดจ้าง การผลิต และการกระจายปุ๋ยชีวภาพทั่วประเทศ ซึ่งอาจเสี่ยงต่อความล่าช้า คุณภาพสินค้า และการใช้ประโยชน์ไม่เต็มประสิทธิภาพ

3.ความเสี่ยงเกี่ยวกับความสามารถในการบรรลุวัตถุประสงค์ของโครงการ เนื่องจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเกษตรกรเพื่อลดการใช้ปุ๋ยเคมีจำเป็นต้องใช้เวลา รวมถึงอาจเกิดปัญหาความซ้ำซ้อนกับโครงการเดิม ของหน่วยงานรัฐ และอาจไม่เกิดการกระจายงบประมาณอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม

และ 4.ความเสี่ยงด้านราคาและการแข่งขันอย่างเป็นธรรม จากการเร่งจัดหาปุ๋ยชีวภาพในปริมาณมากภายในระยะเวลาจำกัด ซึ่งอาจมีผู้ประกอบการเพียงไม่กี่รายที่สามารถรองรับความต้องการได้ และอาจกระทบต่อการแข่งขันด้านราคา

“สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ได้แจ้งข้อสังเกตของโครงการฯ พร้อมทั้งเสนอแนะให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์วางแผนและเสนอให้ตั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปีตามขั้นตอนปกติแทนการขอรับงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2569 งบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น เพื่อให้การใช้จ่ายเงินงบประมาณเป็นไปตามพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 และเป็นไปด้วยความรอบคอบ รัดกุม โปร่งใส มีประสิทธิภาพ เกิดผลสัมฤทธิ์แก่ประชาชนอย่างแท้จริง” รายงานข่าว ย้ำทิ้งท้าย.