ส่งออกข้าวไทย 9 เดือนลด 19.26% เหลือ 4.99 ล้านตัน แต่ตลาดอาเซียนโต 13.25% โดยฟิลิปปินส์พุ่ง 263% มาเลเซียเพิ่ม 155% รับความกังวลเอลนีโญ่ พาณิชย์คาดทั้งปีส่งออกเพียง 6.5 ล้านตัน ต่ำกว่าเป้า 7 ล้านตัน เร่งเจรจาขายข้าวจีทูจีจีนและกระจายตลาดใหม่
นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่าการส่งออกข้าวไทยในช่วงเดือนมกราคม – กันยายน 2569 มีปริมาณเพียง 4.99 ล้านตัน ลดลง 19.26% แต่ถือว่าชะลอลงในทิศทางเดียวกันกับประเทศผู้ส่งออกข้าวทั่วโลก ยกเว้น อินเดีย ที่ส่งออกข้าวเติบโต 2% ในแง่มูลค่า รวมกว่า 2,962 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 94,912 ล้านบาท ลดลง 16.84% ตามปัจจัยการแข่งขันที่รุนแรง / ค่าเงินบาทที่ผันผวน / การเก็บภาษีของสหรัฐฯ / และอินโดนีเซีย ยังคงงดนำเข้าข้าว
แต่การส่งออกข้าวไทย น่าจับตาในตลาดในภูมิภาคอาเซียนเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยในช่วง 9 เดือนของปี 2569 การส่งออกข้าวไทย มีปริมาณ 1.71 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 13.25% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งใกล้เคียงกับปริมาณการส่งออกข้าวไปยังภูมิภาคแอฟริกาที่ส่งออกปริมาณ 1.73 ล้านตัน สะท้อนการกระจายตลาดที่สมดุลมากขึ้น โดยเฉพาะตลาดส่งออกที่เติบโตโดดเด่น ในช่วงเวลาดังกล่าวเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า ได้แก่ ฟิลิปปินส์ +263% / มาเลเซีย +155% ถือว่านำเข้าข้าวจากไทย สูงสุดในรอบ 20 ปี รวมไปถึง สป.คองโก +63% และโมซัมบิก +2% เนื่องจาก กรมฯ ได้ร่วมกับผู้ส่งออกข้าวไทย เดินทางไปเจรจาผลักดันการส่งออกและกระชับความสัมพันธ์กับคู่ค้าสำคัญอย่างฟิลิปปินส์และมาเลเซียเมื่อเดือนสิงหาคม 2569 ได้รับทราบข้อมูลเชิงลึกว่า ทั้งสองประเทศมองว่าไทยเป็นพันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคงทางอาหาร และไว้วางใจไทยในฐานะผู้ส่งออกข้าวคุณภาพดี พร้อมศักยภาพการส่งมอบตามสัญญาที่ตรงตามกำหนดเวลา ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการสนับสนุนนโยบายความมั่นคงทางอาหารของประเทศ จากความเสี่ยงของเอลนีโญ่ สะท้อนจุดแข็งของข้าวไทย
อย่างไรก็ตาม ภาพรวมตลาดค้าข้าวโลก ที่ชะลอตัวลง ตามความต้องที่ชะลอจากกำลังซื้อผู้บริโภค และราคาข้าวไทย แข่งขันได้ยาก เพราะสูงกว่าคู่แข่งเยอะ โดยราคาส่งออก ข้าวขาว 5% ของไทย สูงถึง 480 เหรียญต่อตัน / อินเดีย ราคาเพียง 388 เหรียญต่อตัน / และเวียดนาม 420 เหรียญต่อตัน
คาดว่าภาพรวมการส่งออกข้าวไทยในปีนี้ อาจจะทำได้ 6.5 ล้านตันเท่านั้น ไม่ถึงเป้าหมายที่ 7 ล้านตัน แต่ในช่วง 2 เดือนที่เหลือ จะเร่งผลักดันการส่งออกให้มีความต่อเนื่อง โดยเฉพาะเจรจาขายข้าวแบบจีทูจี กับรัฐบาลจีน จากภาพรวม 5 แสนตัน ที่ส่งออกไปแล้ว 40,000 ตัน แต่ล่าสุดอยู่ระหว่างเจรจา ล็อตต่อไปอีก 60,000 ตัน เพื่อให้สรุปโดยเร็ว
ทั้งนี้ กรมการค้าต่างประเทศ เดินหน้าแผนรุกตลาด เพื่อเร่งผลักดันการส่งออกข้าวผ่านแผนการจัดคณะผู้แทนภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อพบปะหารือกับผู้นำเข้าข้าวสำคัญ เช่น ฮ่องกง ญี่ปุ่น ฟิลิปปินส์ และแอฟริกาใต้ รวมถึงสหรัฐ ที่ตะหันไปเจาะตลาดข้าวครัวเรือน เพื่อให้รักษาตลาด นอกจากนี้ยังมีแผนการจัดงานประชุมข้าวนานาชาติ เพื่อสนับสนุนการเจรจาธุรกิจการค้าระหว่างผู้ส่งออกข้าวไทยกับผู้นำเข้าข้าวจากนานาประเทศ รวมถึงการประชาสัมพันธ์ข้าวไทย เพื่อกระจายในหลายภูมิภาคเป็นการลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่ง และกระตุ้นให้เกิดคำสั่งซื้อรองรับผลผลิตข้าวไทย.
