สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยเผยตัวเลข มกราคม 2569 ส่งออกวูบ 17.5% เจอบาทแข็ง-อินเดียผลผลิตพุ่ง กดดันราคาในตลาดโลก ครึ่งปีแรกยังชะลอ หวังรัฐบาลใหม่เร่งแก้โครงสร้างแข่งขันระยะยาว

ร้อยตำรวจโท เจริญ  เหล่าธรรมทัศน์ นายกสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย มองแนวโน้ม การส่งออกข้าวไทย ในช่วงครึ่งปีแรกนี้ น่าจะยังชะลอตัว สาเหตุมาจากผลผลิตข้าวโลกที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะอินเดีย คาดว่าจะมีปริมาณสูงถึง 152 ล้านตัน เป็นสถิติสูงสุด แซงจีน ที่มีผลผลิตประมาณ 145-146 ล้านตัน ทำให้อินเดีย ยังเป็นผู้ส่งข้าวเบอร์ 1 ของโลกต่อเนื่อง รวมถึงเวียดนาม และปากีสถาน ที่คาดว่าปริมาณผลผลิตจะดีเช่นกัน รวมถึงไทย ที่ผลผลิตข้าวจะดี เพราะน้ำในเขื่อนมี 100% แต่ถือเป็นเรื่องที่น่ากังวล เพราะหากไม่สามารถเร่งส่งออก ก็จะส่งผลกระทบกับราคาข้าวในประเทศ โดยระยะสั้น รัฐบาล ควรดูแลอัตราแลกเปลี่ยนให้อยู่ในระดับเหมาะสม 33-34 บาทต่อดอลล่าร์สหรัฐฯ แต่ปัจจุบันแข็งค่า ที่ 31 บาทต่อดอลล่าร์สหรัฐฯ เพื่อให้แข่งขันได้ดีขึ้น รวมถึงหากรัฐบาลใหม่ มีเสถียรภาพ ก็จะส่งผลดีต่อนโยบายแก้ปัญหาในอุตสาหกรรมข้าวในระยะยาว โดยเฉพาะหากเป็นไปได้กำกับดูแลกระทรวงพาณิชย์และกระทรวงเกษตรแบะสหกรณ์ควรเป็นพรรคการเมืองเดียวกันเพื่อง่ายต่อการบริหารและดูแลจะได้ส่งเสริมสินค้าเกษตรทั้งเพาะปลูกและทำตลาดไปในทิศทางเดียวกัน ที่ผ่านมามีปัญหาหลายด้าน โดยเฉพาะไทย ยังขาดพันธุ์ข้าว ที่ตรงกับความต้องการของตลาด ผลิตต่อไร่ต่ำ และต้นทุนการผลิตสูง ทดแทนการใช้มาตรการอุดหนุนต่างๆ

โดยในเดือนมกราคม 2569 ไทย มีปริมาณส่งออกข้าว 530,287 ตัน ลดลงจากช่วงเดียวกันของปีก่อน 17.5% ขณะที่มูลค่าอยู่ที่ 313 ล้านดอลล่าร์สหรัฐฯ ลดลง 23.9% สะท้อนแรงกดดันด้านราคาข้าวในตลาดโลก และการแข่งขันที่รุนแรงมากขึ้น ซึ่งสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย ตั้งเป้าหมายการส่งออก ปีนี้ ไว้ที่ 7 ล้าน 3 หมื่นตัน (7.03) ถือเป็นปริมาณส่งออกต่ำสุดในรอบ 5 ปี จากปี 64 ที่ส่งออกได้กว่า 6 ล้านตัน เท่านั้น ถือเป็นอัตราที่ลดลง 11% จากปี 68 ที่ส่งออกได้ 7.9 ล้านตัน

ด้านนายชูเกียรติ  โอภาสวงศ์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย ย้ำถึงปัจจัยหลักที่กระทบต่อการส่งออกข้าวมาจาก เงินบาทที่แข็งค่า ซึ่งหากเทียบราคาข้าวไทย จากช่วงเดียวกันของปีก่อน แพงขึ้นไปอีก 40 ดอลล่าร์สหรัฐฯ ต่อตันแล้ว เพราะ การแข็งค่าขึ้นทุกๆ  1 บาท ราคาข้าวไทย จะแพงขึ้นเฉลี่ย 12-15 ดอลล่าร์สหรัฐฯต่อตัน อุปทานข้าวในตลาดโลกมีมาก แต่ตลาดผู้นำเข้ารายใหญ่หายไป เพราะหลายประเทศใช้มาตรการดูแลเกษตรกร เช่น อินโดนีเซีย ที่ปกตินำเข้าข้าวปีละเกือบ 4 ล้านตัน แต่ปีนี้แบนการนำเข้าทุกชนิด และฟิลิปปินส์ ที่เปิดนำเข้าเป็นรายเดือน รวมถึงมาตรการภาษีสหรัฐฯ ที่ทำให้ข้าวหอมมะลิไทย ที่ส่งออกแพงขึ้นเรื่อยๆ จากคู่แข่ง และในอนาคตอาจจะถูกแย่งตลาดไป และต้องติดตาม ปรากฏการณ์ เอลนีโญ่ ที่อาจจะกลับมา ส่งผลให้เกิดภาวะภัยแล้ง และกระทบต่อผลผลิตข้าว

สำหรับสถานการณ์ข้าวของโลก กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ คาดการณ์ผลผลิตข้าวโลก ปีการผลิต 68/69 จะมีปริมาณ 541 ล้านตันข้าวสาร โดยประเทศผู้ส่งออกอันดับ 1 ยังคงเป็นอินเดีย คาดว่าจะส่งออกได้ 25 ล้านตันเพิ่มขึ้นถึง 15.2% รองลงมา คือ เวียดนาม ส่งออกที่ 7.9 1,000,000 ตันลดลง 2% และไทย เป็นผู้ส่งออกอันดับ 3  ปริมาณ 7.2 ล้านตัน ลดลง 8.4% เป็นต้น.