(กัมพูชา ‘ยกปม’ ชายแดนขึ้นเวทีโลก – ‘อนุทิน’ ย้ำกลไกทวิภาคี – กองทัพพร้อมแจงหลักฐาน)
‘ฮุน มาเนต’ ใช้เวทีฟรังก์โฟนีกล่าวหาไทยยึดครองดินแดน อ้างชาวกัมพูชากว่า 2 หมื่นคนยังกลับบ้านไม่ได้ ‘อนุทิน’ โต้กลางวงอาเซียน ย้ำไทยเคารพกฎหมายระหว่างประเทศ ด้านกระทรวงต่างประเทศเดินเกมชี้แจง 11 ชาติ กองทัพยืนยันพร้อมพิสูจน์ข้อเท็จจริง จับตาศึกการทูตกระทบความเชื่อมั่น สันติภาพชายแดน และเอกภาพอาเซียน
กัมพูชาเปิดเกม : ยกข้อพิพาทสู่เวทีโลก
ข้อพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา กลับมาเป็น…ประเด็นการทูตระหว่างประเทศอีกครั้ง! เมื่อ นายฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรีกัมพูชา ใช้เวทีประชุมสุดยอดองค์การระหว่างประเทศของประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส หรือ Francophonie (OIF) ครั้งที่ 20 ซึ่งกัมพูชาเป็นเจ้าภาพ ณ กรุงพนมเปญ ระหว่างวันที่ 14–16 พฤศจิกายน 2569 กล่าวถึง…สถานการณ์ชายแดนและตั้งข้อกล่าวหาต่อประเทศไทย
นายฮุน มาเนต ระบุในพิธีเปิดการประชุมวันที่ 15 พฤศจิกายนว่า…กัมพูชาไม่ได้เป็นฝ่ายเริ่มยิงในการปะทะระหว่างสองประเทศเมื่อปี 2568 พร้อมกล่าวหาว่า…กองกำลังไทยยังควบคุมพื้นที่บางส่วนที่กัมพูชาอ้างสิทธิอธิปไตย และมีประชาชนกัมพูชาประมาณ 20,000 คนไม่สามารถกลับถิ่นฐานได้
“ผู้นำกัมพูชา” เรียกร้องให้กลับมาดำเนินการสำรวจและปักปันเขตแดน รวมถึง เคารพข้อตกลงและกฎหมายระหว่างประเทศ โดยยืนยันว่า…กัมพูชาต้องการชายแดนแห่งสันติภาพและความร่วมมือ
อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหาเรื่องการยึดครองดินแดนและจำนวนประชาชนพลัดถิ่น ยังเป็นประเด็นที่ไทยโต้แย้ง ซึ่งไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ทั้ง 2 ฝ่ายยอมรับร่วมกัน
อนุทินตอบชัด : อย่าขยายปมทวิภาคี
วันที่ 15 พฤศจิกายน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย ซึ่งเข้าร่วม การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 49 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เผยแพร่ แถลงการณ์ภาษาอังกฤษ ผ่านเซบุ๊กส่วนตัว
ตอบโต้คำกล่าวของ นายฮุน มาเนต และถ้อยแถลงในทำนองเดียวกันของ “ผู้แทนกัมพูชา” บนเวทีอาเซียน
นายอนุทิน ยืนยันว่า…ประเทศไทยเคารพข้อตกลงที่ทำไว้กับกัมพูชา และยึดมั่นกฎหมายระหว่างประเทศมาโดยตลอด การดำเนินการของไทยมีเป้าหมายเพื่อปกป้องอธิปไตย บูรณภาพแห่งดินแดน และความปลอดภัยของประชาชน
พร้อมกับย้ำว่า…ความขัดแย้งระหว่างสองประเทศควรได้รับการแก้ไขอย่างสันติผ่านกลไกทวิภาคีที่ตกลงกันไว้ ไม่ควรนำข้อพิพาทไปขยายในเวทีระหว่างประเทศโดยไม่จำเป็น
โดย นายกรัฐมนตรีไทยยังเรียกร้องให้ทั้ง 2 ฝ่ายดำเนินมาตรการสร้างความเชื่อมั่นระหว่างกัน หากต้องการฟื้นฟูความสัมพันธ์ฉันมิตร พร้อมแสดงคาดหวังให้ กัมพูชาแสดงความจริงใจต่อสันติภาพและเสถียรภาพเพื่อประโยชน์ของประชาชนทั้ง 2 ประเทศ
บัวแก้วเดินเกม : ชี้แจง 11 ชาติ
ก่อนการประชุม OIF กระทรวงการต่างประเทศของไทย ได้…ดำเนินการทางการทูตเชิงป้องกัน โดยนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรมว.ต่างประเทศ แถลงเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายนว่า…ไทยสนับสนุนวัตถุประสงค์ของ OIF ในการส่งเสริมสันติภาพ ความร่วมมือทางเศรษฐกิจ การค้า และวัฒนธรรม
แต่กังวลว่า…กัมพูชาอาจใช้สถานะเจ้าภาพนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับข้อพิพาทชายแดนเพียงด้านเดียว รวมถึง ผลักดันข้อความที่ไม่เป็นธรรมต่อไทยเข้าสู่เอกสารผลการประชุม
กระทรวงการต่างประเทศของไทย จึงได้…ส่งหนังสือแสดงท่าทีทางการทูตไปยังสำนักเลขาธิการ OIF ขณะที่ นายศรัณย์ เจริญสุวรรณ ผู้ช่วย รมว.ต่างประเทศ ได้พบผู้แทนสถานทูต 11 ประเทศ เพื่อชี้แจงข้อกังวลของไทย
ความเคลื่อนไหวดังกล่าวสะท้อนว่า…ไทยพยายามป้องกันไม่ให้ข้อกล่าวหาที่มีข้อโต้แย้งกลายเป็นข้อความในเอกสารพหุภาคี ซึ่งอาจถูกนำไปใช้อ้างอิงทางการทูตในอนาคต
กองทัพย้ำจุดยืน : พร้อมพิสูจน์หลักฐาน
ด้าน พล.ต.วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบก แสดง “จุดยืน” สนับสนุนกระทรวงการต่างประเทศ โดยระบุว่า…กองทัพไทยพร้อมชี้แจงด้วยหลักฐาน หากมีการนำเสนอข้อมูลคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับสถานการณ์ชายแดน
ขณะเดียวกัน พล.อ.อ.ประภาส สอนใจดี ผู้อำนวยการศูนย์แถลงข่าวร่วมสถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา (JIC) ยืนยันเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายนว่า…ไทยยังยึดมั่นแถลงการณ์ร่วมเรื่องหยุดยิงวันที่ 27 ธันวาคม 2568 และพร้อมนำหลักฐานเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบข้อเท็จจริง
โดยเห็นว่า…ทั้ง 2 ฝ่ายควรกลับมาปฏิบัติตามข้อตกลง ทั้งการรักษาสถานะการวางกำลัง การหลีกเลี่ยงการยั่วยุ การใช้ช่องทางประสานงาน และการลดความเสี่ยงจากทุ่นระเบิด
ท่าทีของ กองทัพไทย จึงให้น้ำหนักกับ…การพิสูจน์ข้อเท็จจริงและการรักษาข้อตกลง มากกว่าการตอบโต้ข้อกล่าวหาด้วยถ้อยคำเพียงอย่างเดียว
รัฐสภาร่วมค้าน : ตัวเลขพลัดถิ่นยังมีข้อโต้แย้ง
ส่วน นายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภาไทย ได้แสดงท่าที เมื่อช่วงสายวันนี้ (11 พฤศจิกายน) คัดค้านการนำข้อกล่าวอ้างเกี่ยวกับประชาชนพลัดถิ่นกว่า 20,000 คนเข้าสู่เอกสารของเวทีความร่วมมือรัฐสภาอาเซียน ในการประชุมที่เกี่ยวข้องกับสมัชชารัฐสภาอาเซียน หรือ AIPA ณ กรุงมะนิลา
นายโสภณ เห็นว่า…การสนับสนุนสันติภาพและข้อตกลงหยุด ยิงไม่ได้หมายความว่าประเทศสมาชิกอาเซียนยอมรับตัวเลข หรือข้อกล่าวหาของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และข้อพิพาทที่ยังมีความเห็นแตกต่างควรได้รับการแก้ไขผ่านการเจรจาทวิภาคี
ความเคลื่อนไหวนี้ ทำให้ “จุดยืน” ของไทย ปรากฏทั้งในระดับรัฐบาล กระทรวงการต่างประเทศ กองทัพ และฝ่ายนิติบัญญัติ โดยมี “สาระร่วมกัน” นั่นก็คือ…การปกป้องอธิปไตย ควบคู่กับการแก้ไขปัญหาด้วยสันติวิธี
กัมพูชาขยายเวที : ไทยต้องรักษาความน่าเชื่อถือ
“ทีมข่าวยุทธศาสตร์” ประเมินว่า…การที่กัมพูชานำข้อพิพาทชายแดนเข้าสู่เวที Francophonie และอาเซียน อาจเป็นความพยายามขยายพื้นที่สื่อสารทางการทูต เพื่อให้ประชาคมระหว่างประเทศรับรู้ “จุดยืน” ของตน โดยเฉพาะ การเชื่อมข้อพิพาทเรื่องอธิปไตยเข้ากับประเด็นมนุษยธรรมและประชาชนพลัดถิ่น ซึ่งมีโอกาสได้รับความสนใจจากประเทศสมาชิก
อย่างไรก็ตาม การนำเสนอข้อกล่าวหาบนเวทีระหว่างประเทศไม่ได้หมายความว่าประเทศผู้เข้าร่วมยอมรับข้อกล่าวหานั้นโดยอัตโนมัติ
สำหรับ ประเทศไทย ความท้าทายจึงอยู่ที่การรักษาความน่าเชื่อถือด้วยข้อมูล หลักฐาน และการสื่อสารที่สอดคล้องกัน มากกว่าการแข่งขันตอบโต้ทางการเมือง
ไทยเดินสองทาง : การทูตคู่ความมั่นคง
การแสดง “จุดยืน” สอดคล้องกัน ของ…นายกรัฐมนตรี กระทรวงการต่างประเทศ กองทัพ และรัฐสภา สะท้อนแนวทางรักษาผลประโยชน์แห่งชาติผ่านทั้งการทูตและความมั่นคง โดยมี…ข้อได้เปรียบ คือ ความชัดเจนในการสื่อสารและการยืนยันกลไกทวิภาคี แต่ความสำเร็จของแนวทางดังกล่าวยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการพิสูจน์ข้อเท็จจริงและรักษาความเชื่อมั่นระหว่างประเทศ
ดังนั้น ไทยจึงควรเดินหน้ากลไกเจรจา ควบคู่กับการชี้แจงข้อมูลต่อประชาคมโลกอย่างต่อเนื่อง เพราะการสนับสนุน กลไก “ทวิภาคี” นั้น ไม่จำเป็นต้อง “ปิดกั้น” บทบาทสร้างสรรค์ของอาเซียนหรือองค์กรระหว่างประเทศในการสนับสนุนสันติภาพ
ชายแดนรับแรงกระแทก : เศรษฐกิจเสี่ยงเสียโอกาส
หาก ความขัดแย้งทางการทูต ยืดเยื้อหรือกลับมาสร้างความตึงเครียดด้านความมั่นคง ผลกระทบอาจไม่ได้จำกัดอยู่ที่ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาล แต่ขยายไปถึงประชาชนชายแดน ผู้ประกอบการค้าชายแดน การขนส่ง การท่องเที่ยว และการตัดสินใจลงทุน
ภาคเอกชน อาจเผชิญต้นทุนและความไม่แน่นอนเพิ่มขึ้น ขณะที่ ประชาชนทั้ง 2 ประเทศ ก็อาจเสี่ยงที่จะสูญเสียโอกาสทางเศรษฐกิจ สำหรับ อาเซียน ความขัดแย้งที่ดำเนินต่อเนื่องอาจกระทบ…ภาพลักษณ์ความเป็นภูมิภาคแห่งสันติภาพและความร่วมมือ
แม้นาทีนี้ จะยังไม่อาจสรุปได้ว่า…ความเคลื่อนไหวทางการทูตครั้งนี้ จะนำไปสู่ผลกระทบทางเศรษฐกิจมากน้อยเพียงใด? ก็ตามที
ทางออกที่ต้องพิสูจน์ : สันติภาพต้องเกิดจากการปฏิบัติ
ประเด็นสำคัญหลังการประชุมทั้ง 2 เวที ไม่ใช่เพียงว่า…ฝ่ายใดสามารถนำเสนอข้อกล่าวหา หรือคำชี้แจงได้มากกว่า? แต่คือ…ทั้ง 2 ประเทศจะกลับมาปฏิบัติตามข้อตกลง ลดความตึงเครียด และสร้างเงื่อนไขให้ประชาชนดำรงชีวิตอย่างปลอดภัยได้อย่างไร?
การตรวจสอบข้อเท็จจริงร่วมกัน การดำเนินงานผ่านกลไกเขตแดน การประสานงานด้านความมั่นคง และการแก้ไขปัญหามนุษยธรรมอย่างโปร่งใส จะเป็น…เครื่องพิสูจน์ความจริงใจของทั้ง 2 ฝ่าย
ขณะเดียวกัน ไทยจำเป็นต้องติดตามผลเอกสารการประชุม OIF และอาเซียน เพื่อประเมิน ว่า…ข้อกล่าวหาที่มีข้อโต้แย้งถูกนำไปบันทึกหรือรับรองในระดับใด?
บทสรุป : ปกป้องอธิปไตย รักษาสันติภาพ
ถึงตรงนี้ “ทีมข่าวยุทธศาสตร์” เชื่อว่า…ความเคลื่อนไหวครั้งนี้สะท้อนการแข่งขันทางการทูตและการสื่อสารระหว่างประเทศที่มีความสำคัญไม่น้อยกว่าสถานการณ์ความมั่นคงตามแนวชายแดน แต่การปกป้องผลประโยชน์แห่งชาติอย่างยั่งยืนจำเป็นต้องตั้งอยู่บนหลักฐาน กฎหมายระหว่างประเทศ และการรักษาช่องทางเจรจา
ชัยชนะทางการทูตที่แท้จริง! จึงไม่ใช่การทำให้อีกฝ่ายเสียเปรียบบนเวทีโลก แต่คือ…การรักษาอธิปไตยโดยไม่ปล่อยให้ประชาชนทั้ง 2 ประเทศต้องสูญเสียโอกาสแห่งสันติภาพและการพัฒนา!!!.

