ใครเลือก…ทีมไทยแลนด์?

(จากปมจัดคณะ AIPA ถึงข้อพิพาท ‘วิปฝ่ายค้าน’ บททดสอบ…การชี้แจงของประธานสภา)

โสภณยืนยันคณะผู้แทนรัฐสภาไทยไปมะนิลามีฝ่ายค้านหนึ่งคนและต้องจำกัดขนาดคณะ ขณะที่ ปชน.–ปชป. ถามถึงเกณฑ์คัดเลือก ก่อนเปิดประชุม สองคำถามยังรอคำตอบ ใครมีส่วนเลือกผู้แทน และไทยเตรียมผลักดันวาระอะไร?

6 ที่นั่ง เลือกอย่างไร? :

ก่อนการประชุมใหญ่ สมัชชารัฐสภาอาเซียน หรือAIPA (ASEAN Inter-Parliamentary Assembly) ครั้งที่ 47 ระหว่างวันที่ 16–22 พฤศจิกายน 2569 ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ คณะผู้แทนรัฐสภาไทย นำโดย นายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร ถูกตั้งคำถามเรื่อง…

องค์ประกอบ หลังรายชื่อที่เผยแพร่มี สส. 6 คน จากพรรคภูมิใจไทย 4 คน พรรคเพื่อไทย 1 คน และพรรคกล้าธรรม 1 คน พร้อมด้วย สว. อีก 4 คน โดยไม่มีชื่อ สส. จากพรรคประชาชน พรรคประชาธิปัตย์ และพรรคไทรวมพลัง

นายโสภณ ชี้แจงต่อที่ประชุมสภาฯ เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ว่า…การเดินทางครั้งนี้ จัดคณะขนาดเล็กตามมาตรการเดินทางเท่าที่จำเป็น และมีตัวแทนฝ่ายค้านร่วมคณะหนึ่งคน

เมื่อดูจากรายชื่อ สส. คนดังกล่าว คือ นางสาวอรทัย เกิดทรัพย์ สส.ภูเก็ต พรรคกล้าธรรม

ด้าน นายอิสรา สุนทรวัฒน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ และ อดีตเลขาธิการ AIPA ทักท้วงว่า… ผู้แทนคนดังกล่าวมาจากนอกสัดส่วนที่วิปฝ่ายค้านเสนอ

ทว่า นายโสภณ สวนกลับมาว่า…ได้ส่งรายชื่อไปล่วงหน้าแล้ว และจะพิจารณาเชิญอิสราในโอกาสต่อไป

เหตุผล…เรื่องการ จำกัดจำนวนคน อธิบายได้ว่า…ทำไมคณะจึงมีขนาดเล็ก

แต่เมื่อที่นั่งมีจำกัด เกณฑ์จัดสรรแต่ละที่นั่ง…ยิ่งมีความสำคัญ! สภาฯ เปิดให้…พรรคหรือวิปทั้ง 2 ฝ่ายเสนอชื่อก่อนส่งรายชื่อหรือไม่? และใช้ประสบการณ์ด้านใดประกอบการเลือกผู้แทน?

หากตอบได้ชัด! ข้อถกเถียงก็จะอยู่บนกระบวนการที่ตรวจสอบได้ มากกว่าการคาดเดาความใกล้ชิดทางการเมือง

ทีมไทยแลนด์ ใครมีส่วนร่วม? :

นายรังสิมันต์ โรม สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชน โต้ตอบ นายอัครเดช วงษ์พิทักษ์โรจน์ สส.ราชบุรี พรรคภูมิใจไทย หลัง นายอัครเดช ยก “หลักการทำงาน” ในนาม “ทีมไทยแลนด์” และชี้ว่า…การไม่มี นายโรม ร่วมคณะไม่ได้ทำให้ประเทศเสียหาย

และเห็นด้วยว่า…ผลงานของคณะขึ้นอยู่กับการทำงานเป็นทีม

ก่อนจะย้ำว่า…ข้อเรียกร้องของเขาอยู่ที่การเปิดโอกาสให้ฝ่ายค้านมีส่วนร่วมในกระบวนการคัดเลือก โดยยกตัวอย่างการประชุมครั้งก่อนที่มาเลเซีย ซึ่งเขาระบุว่า…

ได้ร่วมคัดค้านข้อเสนอของผู้แทนกัมพูชาให้บรรจุสถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชาเป็นวาระเร่งด่วน ก่อนที่ที่ประชุมจะมีมติไม่รับข้อเสนอ

คำชี้แจงของ นายโสภณ มีข้อเสนอที่เดินหน้าต่อได้ เขาระบุว่า…หากยังนัดประชุมร่วมรัฐสภาเพื่อแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารหน่วย AIPA ของไทยไม่ได้ในเร็ว ๆ นี้ ก็พร้อมหารือกับวิปรัฐบาลและวิปฝ่ายค้านก่อนตัดสินใจเรื่องการเข้าร่วมเวทีระหว่างประเทศในครั้งต่อไป ตามข้อเสนอของ นายพริษฐ์ วัชรสินธุ ประธานวิปฝ่ายค้าน

ทว่าสิ่งที่ต้องติดตาม ก็คือ…การหารือจะเกิดขึ้นก่อนกำหนดรายชื่อหรือไม่? เพราะจังหวะนั้นยังเปิดให้ข้อเสนอของแต่ละฝ่ายมีผลต่อองค์ประกอบของคณะได้

ที่กรุงมะนิลา…ไทยเสนออะไร? :

นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน ตั้งข้อสังเกตว่า…การที่รัฐสภายังไม่ได้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารหน่วย AIPA ของไทย อาจกระทบโอกาสยื่นร่างข้อมติ

กระนั้น นายโสภณ ชี้แจงว่า…ผู้ประสานงานของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภายังตกลงวันประชุมร่วมกันไม่ได้

ขณะที่ นายโรม ได้หยิบยกปัญหาสแกมเมอร์ การค้ามนุษย์ ฝุ่น PM 2.5 และสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ เป็นตัวอย่างประเด็นข้ามพรมแดนที่ไทยควรผลักดัน

ก่อนเปิดประชุม คำถามที่ควรส่งถึง คณะผู้แทนไทย คือ…ได้ยื่นร่างข้อมติเรื่องใดแล้ว และเรื่องใดจะนำไปผลักดันผ่านการประชุมคณะกรรมาธิการหรือการหารือทวิภาคี?

รายงานการเตรียมงานของรัฐสภา ระบุว่า…คณะไทยได้หารือถึงทั้ง 2 ช่องทาง ส่วนรายละเอียดว่า…มีร่างข้อมติใดในนามไทยยังต้องยืนยัน

คำตอบนี้จะทำให้ หลังจบการประชุม ประชาชนไทย สามารถจะติดตามได้ว่า…ไทยตั้งเป้าเรื่องใด? และผลักดันไปถึงไหน?

วิปกล้าธรรม ติดข้อไหน? :

อีกด้านหนึ่ง นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร เปิดเผย หนังสือที่ลงนามโดย นายศิโรจน์ แพทย์พันธุ์ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร แจ้งผลพิจารณาข้อเสนอ แต่งตั้ง…วิปฝ่ายค้านชุดใหม่

ซึ่งเสนอรายชื่อ โดยไม่มีตัวแทนพรรคกล้าธรรม

หนังสือดังกล่าว ระบุว่า…ข้อเสนอไม่เป็นไปตามข้อบังคับการประชุมสภาฯ พ.ศ. 2562 ข้อ 15 ประกอบระเบียบว่าด้วยการแต่งตั้งวิปฝ่ายค้าน พ.ศ. 2563 แต่ยังไม่ได้แจกแจงในหนังสือที่เผยแพร่ว่า รายชื่อชุดใหม่ติดเงื่อนไขใดโดยเฉพาะ

นายพริษฐ์ อธิบายก่อนหน้านี้ว่า…การปรับรายชื่อเกิดขึ้นหลังกล้าธรรมลงมติเห็นชอบงบประมาณปี 2570 สวนแนวทางที่ฝ่ายค้านตกลงกัน

ขณะที่ นายอรรถกร ศิริลัทธยากร สส.พรรคกล้าธรรม ยืนยันว่า…พรรคต้องการเวลาอภิปรายไม่ไว้วางใจตามสัดส่วน สส.

ปมนี้ จึงมีทั้งเรื่อง…องค์ประกอบของคณะวิปและเรื่องสิทธิอภิปรายของสมาชิก คำอธิบายที่สภาฯ ยังให้เพิ่มได้คือ…ข้อเสนอปรับรายชื่อติดหลักเกณฑ์ตรงไหน และผู้นำฝ่ายค้านต้องดำเนินการอย่างไรหากจะเสนอใหม่

คำตอบที่ตรวจสอบได้ :

เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี กล่าวถึง การเตรียมรับศึกซักฟอก ว่า… รัฐบาลจะใช้ผลงานและข้อเท็จจริงตอบข้อกล่าวหา เพราะแม้ผ่านการลงมติ ประชาชนก็ยังอาจมีข้อสงสัย

คำพูดนี้ ใช้กับการชี้แจงของ ฝ่ายบริหาร

ส่วนคำถามที่อยู่ตรงหน้า ประธานสภาฯ มีคำตอบที่เป็นรูปธรรมเช่นกัน ทั้ง…เกณฑ์คัดเลือกผู้แทน ขั้นตอนหารือก่อนส่งรายชื่อ และเหตุผลตามข้อบังคับที่ใช้พิจารณารายชื่อวิปฝ่ายค้านชุดใหม่

ก่อน คณะไทยเริ่มงานที่มะนิลา ประธานรัฐสภา ยังมีโอกาสอธิบายให้ชัดว่า…ผู้แทนได้รับเลือกอย่างไร? และแต่ละคนจะไปทำหน้าที่อะไร?

เมื่อ 2 เรื่องนี้ เปิดเผยได้ คำว่า…“ทีมไทยแลนด์” ก็จะมีทั้งที่มาที่อธิบายได้และภารกิจที่ประชาชนติดตามผลได้หลังจบการประชุม.