“อดีตนายกฯชวน หลีกภัย” ชี้รัฐธรรมนูญปี 2560 วางกลไกปราบโกง แต่การบังคับใช้ยังหยุดวงจรทุจริตไม่ได้เตือนทุนซื้อเสียงเปิดทางถอนทุนผ่านอำนาจรัฐ ลามถึงการแต่งตั้งข้าราชการและกระบวนการสรรหาองค์กรอิสระเปิดเวที Anti-Corruption Awards 2026 เชิดชู 13 ผลงานต้านโกงและส่งเสริมธรรมาภิบาล
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ที่ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ ถนนวิภาวดีรังสิต กรุงเทพฯ นายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี และ อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นประธานเปิดงาน Anti-Corruption Awards 2026 จัดโดย สมาคมผู้สื่อข่าวต้านคอร์รัปชั่น (ประเทศไทย) พร้อมกล่าว ปาฐกถาพิเศษ หัวข้อ “หยุด! ทุจริต ประเทศเปลี่ยน”
นายชวน กล่าวว่า รัฐธรรมนูญปี 2560 ซึ่งถูกเรียกว่า “รัฐธรรมนูญฉบับปราบโกง” วางหลักป้องกันผู้ทุจริตเข้าสู่อำนาจ และกำหนดให้การต่อต้านการทุจริตเป็นหน้าที่ของประชาชนตามมาตรา 50 แต่ในทางปฏิบัติ ปัญหายังไม่ลดลง โดยเขาเห็นว่า…ผลของกติกาขึ้นอยู่กับความเคารพกฎหมายของทั้งผู้ใช้และผู้บังคับใช้ พร้อมยกดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ที่ไทยได้ 33 จาก 100 คะแนน อยู่อันดับ 116 จาก 182 ประเทศ มาสะท้อนความน่ากังวล
อดีตนายกรัฐมนตรี ระบุว่า การเลือกตั้งที่ใช้เงินระดับหลักร้อยล้านบาทและการจ่ายเงินเลี้ยง สส. เดือนละ 200,000–400,000 บาท ทำให้การเมืองถูกมองเป็นการลงทุน เมื่อเข้าสู่อำนาจก็หาทางถอนทุนผ่านการทุจริต ก่อนนำเงินกลับไปซื้อเสียงในการเลือกตั้งครั้งต่อไป เขายกกรณีซื้อเสียงหัวละ 500 บาทในพื้นที่นครศรีธรรมราช เขต 8 เป็นตัวอย่าง พร้อมเตือนว่า วงจรนี้อาจลามไปถึงการแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการเพื่อเอื้อระบบส่งส่วย
นายชวนยังแสดงความกังวล ว่า การแทรกแซงกระบวนการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา (สว.) อาจกระทบการกลั่นกรองผู้ดำรงตำแหน่งใน กกต. ป.ป.ช. และศาลรัฐธรรมนูญ เพราะวุฒิสภามีบทบาทให้ความเห็นชอบบุคคลที่จะเข้าดำรงตำแหน่ง หากกระบวนการนี้ถูกครอบงำ กลไกตรวจสอบและถ่วงดุลก็จะอ่อนแอลง
อย่างไรก็ตาม นายชวนยังเห็นความหวังจากช่องทางที่ผู้เสียหายสามารถใช้สิทธิฟ้องคดีเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่มิชอบในการเลือกตั้งได้ด้วยตนเอง พร้อมเสนอให้บังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง ปลูกฝังความซื่อสัตย์ตั้งแต่วัยเรียน และขอให้สื่อทำหน้าที่ตรวจสอบอย่างตรงไปตรงมา ควบคู่กับการที่ประชาชนปฏิเสธการขายเสียง
ด้าน ดร.เอก์ เหลืองสอาด นายกสมาคมผู้สื่อข่าวต้านคอร์รัปชั่น (ประเทศไทย) กล่าวว่า งานปีนี้จัดขึ้นเป็นครั้งที่ 8 ในวาระที่สมาคมก้าวสู่ปีที่ 15 เพื่อยกย่ององค์กร หน่วยงาน บุคคล และสื่อมวลชนที่ทำงานด้วยความซื่อสัตย์และโปร่งใส โดยชี้ว่า การทุจริตทำให้งบประมาณที่ควรใช้พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา และสาธารณสุขรั่วไหล อีกทั้งซ้ำเติมความเหลื่อมล้ำและบั่นทอนความเชื่อมั่นของประชาชน
สำหรับ รางวัลส่งเสริมการต้านคอร์รัปชั่น มีผู้รับ 8 ราย ได้แก่ คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ทีมข่าว 3 มิติ ช่อง 3 รายการคอลัมน์หมายเลข 7 ช่อง 7HD เพจชมรม STRONG ต้านทุจริตประเทศไทย นายภาคภูมิ พันธุ์สถิตย์ นายวิษณุ นุ่นทอง นายวีระ สมความคิด และนายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย
ส่วน รางวัลส่งเสริมธรรมาภิบาล มีผู้รับ 5 ราย ได้แก่ มูลนิธิต่อต้านการทุจริต บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) บริษัท แฟลช เอ็กซ์เพรส จำกัด โรงพยาบาลวชิรพยาบาล และนายประกิต หลิมสกุล หรือ “กิเลนประลองเชิง” พร้อมมอบเกียรติบัตร “สถาบันการศึกษาดีเด่น ด้านส่งเสริมธรรมาภิบาล” แก่สถาบันอุดมศึกษาอีก 13 แห่ง.
