(SWIFT จัดเงินบาทขึ้นอันดับ 11 แซงหลายสกุลเงินยุโรป แต่เศรษฐกิจไทยแข็งแกร่งขึ้นจริงหรือไม่?)
กระแสเงินบาทพุ่ง 7 อันดับ สัดส่วนธุรกรรมโตเกือบ 3 เท่า ชวนตรวจสอบความจริงเบื้องหลังตัวเลขโลก พร้อมเจาะโจทย์รัฐบาล–แบงก์ชาติ จะเปลี่ยนอันดับนี้ ให้เป็นโอกาสของเศรษฐกิจไทยทั้งระบบได้อย่างไร?
ข่าวดีหรือภาพลวง :
กระแสข่าว “เงินบาทขึ้นแท่นสกุลเงินทรงอิทธิพลของโลก แซงหลายประเทศยุโรปและสแกนดิเนเวีย” กลายเป็นประเด็นน่าสนใจ ภายหลังมีการ เผยแพร่ตัวเลขการจัดอันดับสกุลเงินของ SWIFT เมื่อต้นเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา
น่าสนใจว่า…นี้จะเป็น “สัญญาณ” ที่สื่อได้ถึง “เศรษฐกิจไทย” กำลังแข็งแกร่งขึ้นจริง! หรือเป็นเพียง…ตัวเลขธุรกรรมทางการเงินที่ถูกขยายความเกินข้อเท็จจริง? เท่านั้นเอง
“ทีมข่าวยุทธศาสตร์” หยิบเรื่องนี้มาเขียนถึง ไม่ใช่เพื่อ…ปฏิเสธความสำเร็จของเงินบาท แต่เพราะต้องการจะแยกความหมายระหว่าง… “อันดับการใช้สกุลเงิน” กับ “ความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจ” มันแตกต่างกันอย่างไร?
พร้อมกับตรวจสอบว่า…ประเทศไทยจะเปลี่ยนความเคลื่อนไหวครั้งนี้ให้เป็นประโยชน์ต่อภาคธุรกิจและประชาชนได้แค่ไหน? อย่างไร?
บาททะยาน 7 อันดับ :
รายงาน Global Currency Tracker ฉบับเดือนตุลาคม 2569 ของ SWIFT ซึ่งใช้ข้อมูลเดือนกันยายน ระบุว่า…เงินบาทขยับจากอันดับ 18 ขึ้นสู่อันดับ 11 ของสกุลเงินที่ใช้ชำระเงินผ่านเครือข่าย SWIFT ทั่วโลก
สัดส่วน…มูลค่าธุรกรรมเงินบาท เพิ่มจาก 0.28% ในเดือนสิงหาคม เป็น 0.83% ในเดือนกันยายน หรือ เกือบ 3 เท่า สูงกว่า…เงินโครนาสวีเดน 0.72% ซวอตีโปแลนด์ 0.71% และโครนนอร์เวย์ 0.57%
ขณะที่ ดอลลาร์สิงคโปร์ ครองอันดับ 9 ด้วยสัดส่วน 1.31% ทำให้เงินบาทอยู่ในอันดับ 2 ของอาเซียน ตามตารางดังกล่าว ส่วน ดอลลาร์สหรัฐยังครองอันดับหนึ่งที่ 49.63% ตามติดมาด้วย…สกุลเงินยูโร 21.69%
ตัวเลขเหล่านี้ยืนยันว่า…เงินบาทมีสัดส่วนการชำระเงินผ่าน SWIFT เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ในเดือนดังกล่าว แต่นั่น ยังไม่ใช่ข้อพิสูจน์ที่ว่า…เงินบาทมีอิทธิพลทางเศรษฐกิจเหนือประเทศที่ถูกแซงอันดับ ไปแล้วแต่อย่างใด?
อันดับไม่ใช่อำนาจ :
SWIFT เป็น…เครือข่ายรับส่งข้อความทางการเงินระหว่างธนาคาร ไม่ใช่สถาบันจัดอันดับความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจของประเทศ
การจัดอันดับดังกล่าว…วัดสัดส่วนมูลค่าการชำระเงินผ่านเครือข่าย SWIFT ซึ่งไม่ครอบคลุมธุรกรรมทางการเงินทุกช่องทางทั่วโลก และไม่ได้วัดผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP)
ดังนั้น เงินบาทอันดับ 11 จึงไม่ได้หมายความว่า…เศรษฐกิจไทยใหญ่เป็นอันดับ 11 ของโลก หรือ เงินบาท กลายเป็น…สกุลเงินสำรองหลักของนานาชาติ
ที่สำคัญ! การเพิ่มขึ้นภายในเดือนเดียว อาจเกี่ยวข้องกับ…ธุรกรรมมูลค่าสูง การเปลี่ยนช่องทางชำระเงิน หรือความเคลื่อนไหวของสกุลเงินอื่น
ดังนั้น การจะสรุปสาเหตุและแนวโน้มระยะยาว จำเป็นจะต้องมีข้อมูลเพิ่มเติมด้วย
ค้าด้วยเงินบาท :
ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) มีนโยบายส่งเสริมการใช้เงินสกุลท้องถิ่น (Local Currency) ในการค้าระหว่างประเทศ เพื่อลดการพึ่งพาดอลลาร์สหรัฐและเพิ่มทางเลือกในการบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน
ประเทศไทยยังพัฒนาการเชื่อมโยงระบบชำระเงินข้ามพรมแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน เพื่ออำนวยความสะดวกให้ประชาชน นักท่องเที่ยว และผู้ประกอบการ
อย่างไรก็ตาม ธุรกรรม QR Payment ข้ามพรมแดน ไม่ได้เป็น…ข้อมูลชุดเดียวกับธุรกรรมที่ SWIFT ใช้จัดอันดับ ดังนั้น จึงยัง ไม่สามารถสรุป! ได้ว่า…นโยบายดังกล่าวเป็นสาเหตุโดยตรงของการพุ่งขึ้น 7 อันดับ
ในเชิงยุทธศาสตร์ หาก ประเทศไทย…สามารถขยายการใช้เงินบาทในการค้าจริงอย่างต่อเนื่อง ย่อมมีโอกาสลดต้นทุนธุรกรรมและเพิ่มความสะดวกให้ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะ SMEs ที่ค้าขายกับประเทศเพื่อนบ้าน
เสถียรภาพสำคัญกว่า :
นายดอน นาครทรรพ ผู้ช่วยผู้ว่าการ ธปท. ด้านนโยบายการเงิน ให้สัมภาษณ์ Reuters เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2569 ว่า…เงินบาทที่อ่อนค่ามีส่วนช่วยเศรษฐกิจไทย ตราบใดที่ไม่ผันผวนรุนแรงหรืออ่อนค่ามากเกินไป
ความเห็นดังกล่าว เป็น…มุมมองด้านนโยบายค่าเงิน ไม่ใช่การแสดงความคิดเห็นต่ออันดับล่าสุด ของ SWIFT แต่มันสะท้อนว่า…เสถียรภาพอัตราแลกเปลี่ยนมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจมากกว่าการมุ่งให้อันดับสกุลเงินสูงขึ้น
นั่นเพราะ…เงินบาทแข็งค่า ก็อาจกระทบรายได้ผู้ส่งออก เมื่อแปลงกลับเป็นเงินบาท ขณะที่ “ผู้นำเข้า” อาจได้รับประโยชน์จากต้นทุนสินค้าต่างประเทศที่ลดลง
โจทย์จึงไม่ใช่…การทำให้เงินบาทแข็งค่าหรืออ่อนค่าเพียงด้านเดียว แต่ต้องรักษาเสถียรภาพและช่วยให้ธุรกิจบริหารความเสี่ยงได้
อันดับสูง คนไทยได้อะไร :
ข้อมูล ธปท. ไตรมาส 3 ปี 2569 ระบุว่า…การชำระค่าสินค้านำเข้าของไทยยังใช้ดอลลาร์สหรัฐถึง 82% ขณะที่ เงินบาทมีสัดส่วนเพียง 6% สะท้อนว่า…การค้าระหว่างประเทศของไทยยังพึ่งพาสกุลเงินหลักอย่างมาก
แม้ข้อมูลนี้เป็นคนละชุดกับสถิติ SWIFT แต่ช่วยให้เห็นว่า…ไทยยังมีพื้นที่ในการพัฒนาการใช้เงินบาทเพื่อการค้าจริงอีกมาก!
โจทย์ของรัฐบาลและกระทรวงการคลังจึงไม่ควรหยุดอยู่ที่การนำอันดับโลกมาแสดงเป็นความสำเร็จ แต่ควรผลักดันให้ผู้ประกอบการเข้าถึงระบบชำระเงินระหว่างประเทศที่มีต้นทุนเหมาะสม
ขณะที่ ธปท. และสถาบันการเงินควรขยายเครื่องมือบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนให้ SMEs เข้าถึงได้ง่ายขึ้น พร้อมติดตามว่าการใช้เงินบาทผ่าน SWIFT เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องหรือไม่?
จากอันดับสู่รายได้ :
การขยับขึ้นอันดับ 11 ของเงินบาท ถือเป็น…พัฒนาการที่น่าติดตาม แต่นั่น ยังไม่ใช่หลักฐานยืนยัน ว่า…เศรษฐกิจไทยแข็งแกร่งขึ้นอย่างถาวร!!??
สิ่งที่ต้องพิสูจน์ต่อไป ก็คือ…การใช้เงินบาทที่เพิ่มขึ้นช่วยลดต้นทุนการค้า เพิ่มความสามารถแข่งขัน และสร้างรายได้ให้ผู้ประกอบการไทยได้จริงเพียงใด?
เพราะความสำเร็จทางเศรษฐกิจไม่ได้อยู่ที่เงินบาทแซงใครในตารางโลก แต่อยู่ที่ประเทศไทยสามารถเปลี่ยนอันดับที่สูงขึ้นให้เป็นโอกาสทางการค้า รายได้ และคุณภาพชีวิตของคนไทยได้มากน้อยเพียงใด
นี่คือ…โจทย์ใหญ่สำคัญ! ที่…รัฐบาล แบงก์ชาติ และภาคธุรกิจต้องร่วมกันหาคำตอบไปพร้อมกัน!!!.
