AUTOMOTIVE INSIGHT
SPECIAL SERIES 2026 | EP.02
คนไม่ซื้อ หรืออยากซื้อแต่ไฟแนนซ์ไม่ผ่าน?
ข้อมูล ณ 6 ตุลาคม 2569 | สถิติยอดขายล่าสุด: สิงหาคม 2569 | ข้อมูลหนี้ครัวเรือนล่าสุด: ไตรมาส 2/2569
ตลาดรถไทยไม่ได้เงียบทั้งตลาด: แปดเดือนแรกปี 2569 ยอดขายรถยนต์รวมเพิ่มขึ้น 16.60% เป็น 465,971 คัน แต่รถกระบะหนึ่งตันแบบบรรทุกขายลดลง 16.67% เหลือ 42,524 คัน ขณะเดียวกันยอดคงค้างสินเชื่อซื้อหรือเช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์ของครัวเรือน ณ ไตรมาส 2 อยู่ที่ 1.264 ล้านล้านบาท ลดลงราว 7.1% จากปีก่อน ภาพนี้บอกว่าคนซื้อรถบางกลุ่มยังเดินเข้าตลาด แต่กำลังซื้อและการเข้าถึงสินเชื่อของอีกกลุ่มยังติดขัด โดยเฉพาะผู้ใช้รถเพื่อทำมาหากิน
รถยังเป็นปัจจัยที่ 5 จริงหรือ?
คนเดินเข้าโชว์รูม เลือกรถ ต่อราคา และเตรียมเงินดาวน์ แต่ก่อนจะได้กุญแจรถ ยังมีคำถามอีกชุดรออยู่: รายได้พิสูจน์ได้แค่ไหน มีหนี้เดิมเท่าไร และหลังผ่อนรถแล้วจะเหลือเงินใช้ชีวิตพอหรือไม่? สำหรับคนที่ใช้รถกระบะขนสินค้า รับงาน หรือประกอบอาชีพ รถคือเครื่องมือสร้างรายได้ แต่ผู้ปล่อยกู้ก็ต้องมั่นใจว่ารายได้ในอนาคตจะพอจ่ายค่างวดทุกเดือน
จึงตอบคำถามว่า “คนไม่ซื้อ หรืออยากซื้อแต่ไฟแนนซ์ไม่ผ่าน?” ด้วยคำเดียวไม่ได้ บางคนชะลอซื้อเพราะยังไม่มั่นใจรายได้และค่าใช้จ่าย บางคนยื่นกู้แต่คุณสมบัติหรือวงเงินไม่ผ่านเกณฑ์ของผู้ให้สินเชื่อ และบางคนผ่านแต่ต้องเพิ่มเงินดาวน์หรือเลือกรถราคาต่ำลง ข้อมูลสาธารณะที่ใช้ในบทความนี้ไม่มีอัตราการปฏิเสธสินเชื่อรถของทั้งประเทศ จึงไม่ควรกล่าวว่าคำขอกู้ถูกปฏิเสธกี่เปอร์เซ็นต์โดยไม่มีหลักฐาน
ตัวเลขกำลังบอกอะไร?
ส.อ.ท. รายงานว่าเดือนสิงหาคม 2569 ขายรถยนต์ในประเทศ 59,809 คัน เพิ่มขึ้น 25.59% จากเดือนเดียวกันปีก่อน
รถยนต์นั่งและรถยนต์นั่งตรวจการณ์ BEV เดือนสิงหาคมขายได้ 19,721 คัน เพิ่มขึ้น 113.29%
และ HEV ขายได้ 14,807 คัน เพิ่มขึ้น 31.84% ตลาดรถนั่งบางส่วนจึงคึกคักจริง
แต่ตลาดกระบะบรรทุกหนึ่งตัน เดือนสิงหาคมขาย 5,177 คัน ลดลง 10.77% ส่วนกระบะดับเบิลแค็บ 4,910 คัน ลดลง 3.63% เมื่อดูยอดสะสมแปดเดือน กระบะบรรทุกหนึ่งตัน 42,524 คัน ลดลง 16.67% แม้กระบะดับเบิลแค็บสะสม 46,824 คัน เพิ่มขึ้น 6.34% ความต่างระหว่างยอดเดือนล่าสุดกับยอดสะสมทำให้ไม่ควรเหมารวมว่ากระบะทุกชนิดหดตัวในช่วงเวลาเดียวกัน ส.อ.ท. เชื่อมแรงกดดันของยอดขายกระบะในเดือนสิงหาคมกับการปล่อยสินเชื่อที่เข้มงวด รายได้ SME ที่ยังอ่อนแอ และหนี้ครัวเรือนสูง
ฝั่งหนี้ ธปท. รายงานยอดเงินให้กู้ยืมแก่ครัวเรือนเพื่อซื้อหรือเช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์ ณ ไตรมาส 2/2569 จำนวน 1,263,631 ล้านบาท เทียบกับ 1,359,754 ล้านบาทในไตรมาส 2/2568 ลดลง 96,123 ล้านบาท หรือราว 7.1% ตัวเลขนี้เป็น ยอดหนี้คงค้าง ที่รวมรถยนต์กับรถจักรยานยนต์ และเปลี่ยนไปตามสินเชื่อใหม่ การผ่อนชำระ การปิดบัญชี และปัจจัยอื่น จึงไม่ใช่จำนวนคนที่ถูกปฏิเสธไฟแนนซ์
หนี้ครัวเรือนรวมอยู่ที่ 85.2% ของ GDP ในไตรมาส 2/2569 ลดจาก 86.5% ในไตรมาสเดียวกันปีก่อน แต่ระดับหนี้ยังสูงเมื่อเทียบกับรายได้ทั้งระบบ และอัตราส่วนนี้ไม่ได้บอกว่าทุกครัวเรือนมีภาระเท่ากัน ธปท. ระบุว่าสินเชื่ออุปโภคบริโภคของธนาคารพาณิชย์ยังหดตัวต่อเนื่องจากความเสี่ยงด้านเครดิตที่สูง ขณะที่เศรษฐกิจฟื้นไม่ทั่วถึงและหลายครัวเรือนเผชิญรายได้ผันผวนกับค่าครองชีพสูง
ทำไมรถคันหนึ่งจึงผ่านประตูสินเชื่อยากขึ้น?
ประตูแรกคือรายได้จริงและหลักฐานรายได้ เงินเดือนประจำที่เข้าบัญชีสม่ำเสมอตรวจสอบได้ง่ายกว่ารายได้รายวันหรือรายได้จากงานอิสระ แต่คนที่ไม่มีสลิปเงินเดือนยังยื่นขอสินเชื่อได้โดยใช้หลักฐานอื่น เช่น รายการเดินบัญชี ธปท. อธิบายว่าผู้ให้สินเชื่อแต่ละแห่งใช้เกณฑ์ต่างกัน และประเมินประวัติการจ่ายหนี้ ความมั่นคงของรายได้ ภาระหนี้เดิม เงินทุนหรือหลักประกัน และสภาพเศรษฐกิจร่วมกัน
ประตูที่สองคือเงินเหลือหลังหักหนี้ การมีรายได้ 30,000 บาทต่อเดือนไม่ได้แปลว่าผ่อนรถเดือนละ 10,000 บาทไหวเสมอ หากต้องผ่อนบ้าน บัตรเครดิต หรือส่งเงินให้ครอบครัวอยู่แล้ว ผู้ให้กู้ต้องประเมินความสามารถชำระหนี้อย่างรอบด้าน หลักการให้สินเชื่ออย่างรับผิดชอบมุ่งลดโอกาสที่ลูกหนี้จะได้รถวันนี้แต่เสียรถและเสียเครดิตในวันหน้า
ประตูที่สามคือความเสี่ยงของตัวรถ รถเป็นหลักประกันที่มูลค่าลดลงตามการใช้งาน หากเกิดผิดนัด ผู้ปล่อยกู้อาจขายรถได้ไม่พอชำระหนี้ที่เหลือ ธปท. เคยวิเคราะห์ว่าราคารถมือสองที่ลดลงและความกังวลหนี้ครัวเรือนทำให้ผู้ให้สินเชื่อระวังมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มรายได้น้อยและอาชีพอิสระ ข้อวิเคราะห์ดังกล่าวเป็นข้อมูลบริบทจากปี 2567 ไม่ใช่สถิติอนุมัติสินเชื่อของเดือนสิงหาคม 2569
ประตูสุดท้ายคือความไม่แน่นอนของรายได้ในอนาคต ร้านค้าหรือกิจการเล็กอาจมียอดขายดีบางเดือน แต่ต้นทุนสินค้า น้ำมัน และค่าครองชีพกินกำไร ผู้ซื้อรถเพื่อทำงานจึงเผชิญโจทย์สองชั้น: ต้องพิสูจน์ว่ารถช่วยหารายได้ และต้องมีเงินพอผ่อนในเดือนที่งานลดลง รายงานเศรษฐกิจเดือนสิงหาคมของ ธปท. ระบุว่าการบริโภคภาคเอกชนเพิ่มเพียงเล็กน้อย แม้สินค้าคงทนปรับดีขึ้นต่อเนื่อง จึงต้องมองกำลังซื้อเป็นรายกลุ่ม
ใครได้รับผลกระทบ?
สำหรับผู้ซื้อ เงินดาวน์ที่สูงขึ้นอาจลดค่างวดและเพิ่มโอกาสผ่านเกณฑ์ แต่ก็ใช้เงินสำรองมากขึ้น การยืดจำนวนงวดช่วยให้ค่างวดต่ำลง ทว่าอาจทำให้จ่ายรวมมากขึ้น หากรายได้ไม่แน่นอน ควรเผื่อค่าประกัน พลังงาน บำรุงรักษา และค่าใช้จ่ายฉุกเฉินไว้ก่อนตัดสินใจ ไม่ควรมองเพียงคำโฆษณา “ผ่อนเริ่มต้น”
ลองคำนวณเพื่อเห็นขนาดภาระ: รถราคา 800,000 บาท ดาวน์ 20% เหลือยอดจัด 640,000 บาท หากสมมติดอกเบี้ยแบบเงินต้นคงที่ 3% ต่อปี ผ่อน 60 เดือน ค่างวดประมาณ 12,267 บาทต่อเดือน ยังไม่รวมค่าใช้รถอื่น ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่อัตราดอกเบี้ยหรือข้อเสนอสินเชื่อจริง อัตราแบบเงินต้นคงที่ไม่เท่ากับอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง ควรขอใบเสนอเงื่อนไขและยอดจ่ายรวมจากผู้ให้สินเชื่อก่อนเซ็นสัญญา
สำหรับดีลเลอร์ จำนวนผู้เข้าโชว์รูมอาจไม่แปลงเป็นยอดส่งมอบทั้งหมด การเสนอทางเลือกเรื่องราคา เงินดาวน์ และเอกสารรายได้อย่างตรงไปตรงมาช่วยให้ลูกค้าตัดสินใจบนกำลังผ่อนจริง สำหรับค่ายรถและซัพพลายเออร์ ความอ่อนแรงของรถกระบะมีผลไกลกว่าหน้าร้าน เพราะรถกลุ่มนี้ยังเป็นฐานสำคัญของการผลิตในประเทศ: เดือนสิงหาคมโรงงานผลิตรถกระบะหนึ่งตัน 73,273 คัน หรือ 58.78% ของรถยนต์ทั้งหมด
กติกาสินเชื่อก็เปลี่ยนไป ธปท. เริ่มใช้หลักเกณฑ์กำกับธุรกิจเช่าซื้อและลีสซิ่งรถยนต์และรถจักรยานยนต์ที่ไม่ใช่สถาบันการเงินในหลายเรื่องตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2569 ครอบคลุมการเปิดเผยดอกเบี้ย ค่าบริการ การดูแลลูกหนี้ และการให้บริการอย่างรับผิดชอบ ประเด็นนี้เกี่ยวกับความเป็นธรรมและความโปร่งใสของสัญญา ไม่ได้หมายความว่ารัฐสั่งให้อนุมัติทุกคำขอ
คำตอบที่ควรจับตา?
คำตอบคือมีทั้ง “ยังไม่ซื้อ” และ “อยากซื้อแต่กู้ไม่ถึงหรือกู้ไม่ผ่าน” ในคนละกลุ่ม ตลาดรถนั่งเทคโนโลยีใหม่ที่เติบโตอยู่ร่วมกับตลาดรถใช้งานที่เปราะบางได้ ยอดขายรวมที่เป็นบวกจึงไม่ใช่หลักฐานว่ากำลังซื้อทุกระดับฟื้นพร้อมกัน ส่วนยอดหนี้เช่าซื้อที่ลดลงก็ไม่ใช่ตัวเลขอัตราปฏิเสธคำขอสินเชื่อ
ถ้าจะวัดปัญหาให้ตรง ต้องติดตามพร้อมกันอย่างน้อยสี่ชุด: จำนวนผู้สนใจซื้อและผู้ยื่นคำขอสินเชื่อจริง อัตราอนุมัติและวงเงินที่ได้รับแยกตามกลุ่มอาชีพหรือประเภทรถ ภาระค่างวดเทียบกับรายได้ที่เหลือใช้ และหนี้ค้างชำระหรือรถยึดหลังปล่อยกู้ ข้อมูลสาธารณะ ณ วันที่ทำบทความยังไม่ครบพอจะฟันธงสัดส่วนของแต่ละกลุ่ม นี่เป็นโจทย์ที่ภาครัฐ ผู้ให้สินเชื่อ และอุตสาหกรรมควรเปิดข้อมูลที่เปรียบเทียบกันได้มากขึ้น
สำหรับคนกำลังซื้อรถ ขั้นแรกตรวจรายรับสุทธิและหนี้ทุกก้อน เตรียมหลักฐานรายได้ให้ต่อเนื่อง แล้วเปรียบเทียบยอดจ่ายตลอดสัญญาจากหลายแห่ง หากถูกปฏิเสธสินเชื่อจากสถาบันการเงิน ธปท. ระบุว่าสามารถขอเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อนำไปปรับแผนก่อนยื่นใหม่ได้ การรอหรือเลือกรถที่พอดีกับรายได้อาจเป็นคำตอบที่ดีกว่าฝืนค่างวดจนกระทบชีวิตประจำวัน
NEXT EPISODE — ตอนต่อไป
เมื่อกำลังซื้อของผู้บริโภคไม่เท่ากัน ค่ายรถที่เข้ามาใหม่กำลังใช้ราคา เทคโนโลยี และเครือข่ายขายเปลี่ยนเกมอย่างไร? การแข่งขันครั้งนี้กระทบค่ายเดิม ดีลเลอร์ และผู้ซื้อรถไทยแค่ไหน?
NEXT | EP.03
EV จีนเปลี่ยนตลาดรถไทยแค่ไหน?
การเข้ามาของค่ายจีนกำลังเปลี่ยนการแข่งขันอย่างไร
ติดตามวันศุกร์ที่ 9 ตุลาคม 2569
โดย นฤดล ชิณวงษ์ | แก่นออโต้ | ทีมงาน AUTO ยุทธศาสตร์ออนไลน์
แหล่งข้อมูลฉบับเต็มและลิงก์ต้นทางทั้ง 8 รายการอยู่ท้ายไฟล์ต้นฉบับครับ
แหล่งข้อมูลสำหรับตรวจสอบ
[1] ส.อ.ท., แถลงสถิติอุตสาหกรรมยานยนต์เดือนสิงหาคม 2569, 28 ก.ย. 2569: https://fti.or.th/news/1669-fti-maintains-vehicle-production-and-exports-target-for
[2] ธปท., ตาราง EC_MB_040_S3 เงินให้กู้ยืมแก่ภาคครัวเรือนจำแนกตามวัตถุประสงค์, ปรับปรุง 30 ก.ย. 2569: https://app.bot.or.th/BTWS_STAT/statistics/BOTWEBSTAT.aspx?language=TH&reportID=1005
[3] ธปท., สรุปภาพรวมธนาคารพาณิชย์ ไตรมาส 2/2569, 18 ส.ค. 2569: https://www.bot.or.th/th/news-and-media/news/news-20260818.html
[4] ธปท., สิ่งที่ควรรู้เมื่อขอกู้เงิน: https://www.bot.or.th/th/satang-story/managing-debt/before-loan.html
[5] ธปท., การกำกับดูแลธุรกิจเช่าซื้อและลีสซิ่งรถยนต์และรถจักรยานยนต์: https://www.bot.or.th/th/news-and-media/news/news-20251216.html
[6] ธปท., ราคารถยนต์มือสองพ้นจากเหวแล้วหรือยัง?, 17 ธ.ค. 2567: https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/statistical-articles/Stat_Article_17dec24.html
[7] ธปท., แถลงข่าวเศรษฐกิจและการเงินเดือนสิงหาคม 2569, 30 ก.ย. 2569: https://www.bot.or.th/th/news-and-media/news/news-20260930.html
[8] ธปท., ดอกเบี้ยเงินกู้แบบเงินต้นคงที่: https://www.bot.or.th/th/satang-story/rights-responsibility/flat-effective.html
