กรมการค้าต่างประเทศเผย แม้การส่งออกข้าวไทยช่วงครึ่งปีแรกปี 2569 ลดลงจากการแข่งขันด้านราคาและผลกระทบความขัดแย้งในตะวันออกกลาง แต่หลายประเทศเร่งนำเข้าข้าวสำรองรับความเสี่ยงภัยแล้งจากเอลนีโญ พร้อมเดินหน้าขยายตลาดและเจรจา G to G ดันยอดส่งออกทั้งปีไม่ต่ำกว่า 7 ล้านตัน

นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ(คต.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยสถิติการส่งออกข้าวไทยในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2569 (ม.ค. – มิ.ย.) ว่าไทยสามารถส่งออกข้าวได้ประมาณ 3.28 ล้านตัน ลดลง 18.81% และมีมูลค่ากว่า 1,911 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 60,387 ล้านบาท) ลดลง 20.51% จากช่วงเดียวกันของปีก่อนซึ่งเป็นผลจากปริมาณข้าวในตลาดโลกที่อยู่ในระดับสูง ส่งผลให้มีการแข่งขันสูงทางด้านราคา อีกทั้ง สถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางยังส่งผลกระทบต่อการส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดสำคัญอย่างอิรัก ซึ่งหยุดชะงักลงตั้งแต่เดือนมีนาคม 2569 โดยเชื่อว่าปีนี้การส่งออกข้าวไทยไปตลาดต่างประเทศน่าจะได้ไม่ต่ำกว่า 7 ล้านตันต่ำกว่าปีที่ผ่านมาที่ส่งออกข้าวถึง 8.3 ล้านตัน

อย่างไรก็ตาม แม้ภาพรวมตลาดข้าวโลกยังคงมีการแข่งขันสูงจากปัจจัยกดดันจากผลผลิตข้าวโลกที่มีปริมาณมาก แต่แนวโน้มการเกิดภาวะภัยแล้งจากปรากฏการณ์เอลนีโญส่งผลให้หลายประเทศผู้นำเข้าพิจารณานำเข้าข้าวเพิ่มเพื่อรองรับกับความเสี่ยงดังกล่าวและเพิ่มความมั่นคงทางอาหารภายในประเทศ ซึ่งเป็นสัญญาณเชิงบวกด้านการส่งออกของไทย ทั้งนี้ ได้เล็งเห็นศักยภาพของตลาดทดแทนการส่งออกข้าวไปอิรักทั้งในภูมิภาคเอเชีย เช่น มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ รวมถึงภูมิภาคแอฟริกา เช่น แอฟริกาใต้ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และโมซัมบิก ที่นำเข้าข้าวจากไทยเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนถึงความเชื่อมั่นในศักยภาพการเป็นแหล่งผลิตและส่งออกข้าวคุณภาพที่สำคัญของโลก และการส่งมอบข้าวตามสัญญาที่ทันต่อความต้องการตามกำหนดเวลาของผู้ซื้อ รวมทั้งนโยบายการส่งออกข้าวของภาครัฐที่มีเสถียรภาพ ถือเป็นความได้เปรียบทางการแข่งขันของข้าวไทย

นอกจากนี้ กรมฯ ได้เน้นย้ำถึงนโยบายเชิงรุกในการผลักดันการส่งออกข้าวไทยว่ากรมฯ จะเร่งดำเนินการส่งเสริมตลาดและผลักดันการส่งออกข้าวไทยอย่างต่อเนื่องในหลายภูมิภาคเพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่ง และกระตุ้นให้เกิดคำสั่งซื้อรองรับผลผลิตข้าวไทย พร้อมขับเคลื่อนผ่านกลไกของภาครัฐและภาคเอกชน โดยกรมการค้าต่างประเทศจะเร่งรัดเจรจาผลักดันการซื้อขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (G to G) กับ COFCO รัฐบาลจีน และมีกำหนดนำคณะผู้แทนภาครัฐและเอกชนเดินทางพบผู้นำเข้าข้าวสำคัญ เช่น ฟิลิปปินส์และมาเลเซีย ระหว่างวันที่ 2 – 6 ส.ค.นี้ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นข้าวไทยในตลาดโลก.