ราคาน้ำมันดิบผันผวนสูงหลังช่องแคบฮอร์มุซยังคงปิดต่อเนื่อง ท่ามกลางแผนการระบายน้ำมันจากคลังน้ำมันสำรองทางยุทธศาสตร์

บมจ.ไทยออยล์ รายงานสถานการณ์ราคาน้ำมันดิบ (13 – 19 มี.ค. 69) ฉบับวันที่ 16 มีนาคม 2569

ตลาดน้ำมันดิบยังเผชิญแรงกดดันจากภาวะอุปทานตึงตัว หลังจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางทวีความรุนแรง โดยอิหร่านยืนยันปิดช่องแคบฮอร์มุซต่อเนื่องและส่งสัญญาณยกระดับการโจมตี ขณะที่อิสราเอลเดินหน้าปฏิบัติการทางทหารไม่มีกำหนด แม้สหรัฐฯ มองว่าสงครามอาจใกล้ยุติ อย่างไรก็ดี สหรัฐฯ อนุญาตให้ประเทศต่างๆ ซื้อน้ำมันดิบรัสเซียได้ชั่วคราว ขณะที่ด้าน IEA ประกาศระบายน้ำมันจากคลังน้ำมันสำรองทางยุทธศาสตร์ (Strategic Petroleum Reserve) รวม 400 ล้านบาร์เรล เพื่อบรรเทาวิกฤตอุปทานน้ำมันตึงตัวที่ถูกประเมินว่าหนักที่สุดในประวัติศาสตร์ หลังอุปทานโลกเดือน มี.ค. 69 หายไปถึง 8 ล้านบาร์เรลต่อวัน จากการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ขณะเดียวกันฝั่งอุปสงค์ยังมีแนวโน้มแข็งแกร่ง โดย OPEC คงคาดการณ์อุปสงค์น้ำมันโลกปี 2569–2570 เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง และข้อมูลล่าสุดชี้ว่าสหรัฐฯ เพิ่มการนำเข้าน้ำมันดิบจากแคนาดาสู่ระดับสูงสุดในรอบหลายเดือน สะท้อนภาพรวมตลาดที่ยังตึงตัว

ปัจจัยสำคัญที่คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อสถานการณ์ราคาน้ำมันในสัปดาห์นี้

• ตลาดจับตาภาวะอุปทานน้ำมันตึงตัว จากสงครามในตะวันออกกลาง หลังจากความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านยังคงร้อนระอุ ล่าสุดผู้นำสูงสุดคนใหม่ของอิหร่าน Mojtaba Khamenei ออกแถลงการณ์เป็นครั้งแรกหลังเข้ารับตำแหน่ง โดยประกาศว่าอิหร่านจะล้างแค้นให้แก่เหล่าผู้พลีชีพ พร้อมเรียกร้องให้ประเทศเพื่อนบ้านปิดฐานทัพสหรัฐฯ ในภูมิภาค ตะวันออกกลาง นอกจากนี้ ระบุว่าอิหร่านจะคงการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลก เพื่อใช้เป็นแรงกดดันต่อฝ่ายศัตรู

ทั้งนี้ประธานาธิบดีสหรัฐฯ เผยว่าสงครามระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านอาจยุติลงในไม่ช้า เนื่องจากแทบไม่เหลือเป้าหมายของอิหร่านให้โจมตีอีกต่อไป ขณะที่โฆษกกองทัพอิหร่าน นาย Ebrahim Zolfaqari ระบุว่าอิหร่านจะปรับกลยุทธ์จากการตอบโต้เป็นรายครั้ง ไปสู่การโจมตีที่ต่อเนื่องมากขึ้น ขณะเดียวกันรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอิสราเอล นาย Israel Katz ระบุว่าปฏิบัติการทางทหารจะยังคงดำเนินต่อไปอย่างไร้กำหนดเวลา จนกว่าจะบรรลุเป้าหมายในการทำลายโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

• กระทรวงการคลังสหรัฐฯ อนุญาตให้ประเทศต่างๆ ซื้อน้ำมันดิบรัสเซียได้ชั่วคราว โดยซื้อได้เฉพาะที่เก็บในเรือลอยลำกลางทะเล (Floating Storage) อยู่แล้ว ทั้งนี้ ก่อนหน้านี้ สหรัฐฯ เพิ่งอนุญาตให้อินเดียเป็นเวลา 30 วันนับตั้งแต่วันที่ 5 มี.ค. 69 ขณะที่ IEA ประกาศแผนระบายน้ำมันจาก SPR ปริมาณรวม 400 ล้านบาร์เรล เพื่อบรรเทาวิกฤตภาวะอุปทานน้ำมันขาดแคลนจากสงครามในตะวันออกกลาง โดยสมาชิกทั้ง 32 ประเทศ จะกำหนดกรอบเวลาดำเนินการในลำดับถัดไป โดยเบื้องต้นคาดว่าจะดำเนินการระบายน้ำมันจาก SPR อย่างน้อย 4 เดือน ทั้งนี้ ในปี 2568 IEA มี SPR รวมอยู่ที่ 1,200 ล้านบาร์เรล

ขณะที่นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น นาง Sanae Takaichi แถลงว่าญี่ปุ่นมีแผนระบายน้ำมันจาก SPR และคลังสำรองน้ำมันภาคเอกชนที่เก็บตามกฎหมายปริมาณรวม 80 ล้านบาร์เรล ตามแผน IEA โดยจะเริ่มดำเนินการในวันที่ 16 มี.ค. 69 ทั้งนี้ญี่ปุ่นพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางในปี 2568 คิดเป็น 95% ของปริมาณการนำเข้าทั้งหมด และญี่ปุ่นมีปริมาณสำรองน้ำมัน ณ เดือน ธ.ค. 68 รวมอยู่ที่ระดับ 468.3 ล้านบาร์เรล ซึ่งสามารถรองรับอุปสงค์ของประเทศได้ราว 254 วัน นอกจากนี้ IEA เผยว่าสงครามในตะวันออกกลางส่งผลให้อุปทานน้ำมันชะงักงันครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยคาดว่าอุปทานน้ำมันทั่วโลกในเดือน มี.ค. 69 ลดลง 8 ล้านบาร์เรลต่อวัน คิดเป็นปริมาณเกือบ 8% ของอุปสงค์โลก จากการปิดช่องแคบฮอร์มุซตั้งแต่วันที่ 2 มี.ค. 69

• อุปสงค์น้ำมันดิบมีแนวโน้มปรับเพิ่มขึ้น หลังจากรายงานฉบับเดือน มี.ค. 69 ของ OPEC คาดการณ์อุปสงค์น้ำมันโลกปี 2569 เพิ่มขึ้น 1.4 ล้านบาร์เรลต่อวัน เทียบกับปีก่อนหน้ามาที่ระดับ 106.5 ล้านบาร์เรล และปี 2570 เพิ่มขึ้น 1.3 ล้านบาร์เรลต่อวัน เทียบกับปีก่อนหน้ามาอยู่ที่ระดับ 107.9 ล้านบาร์เรลต่อวัน ขณะที่ EIA รายงานสหรัฐฯ นำเข้าน้ำมันดิบจากแคนาดา ในสัปดาห์สิ้นสุดวันที่ 6 มี.ค. 69 เพิ่มขึ้น 0.3 ล้านบาร์เรลต่อวันเทียบกับสัปดาห์ก่อนหน้า มาอยู่ที่ระดับ 4.23 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือน ธ.ค. 68

• ตัวเลขทางเศรษฐกิจที่สำคัญที่น่าติดตามในสัปดาห์นี้ คือ ตัวเลขเศรษฐกิจที่สำคัญของสหรัฐฯ ได้แก่ ผลผลิตภาคอุตสาหกรรม เดือน ก.พ.69 ดัชนีราคาผู้ผลิต เดือน ก.พ. 69 ยอดขายบ้านใหม่ เดือน ม.ค. 69 และยอดขายค้าส่ง เดือน ม.ค. 69 ตัวเลขเศรษฐกิจที่สำคัญของยุโรป ได้แก่ ดัชนีราคาผู้บริโภค เดือน ก.พ. 69 และผลผลิตภาคการก่อสร้าง เดือน ม.ค. 69 ตัวเลขเศรษฐกิจที่สำคัญของจีน ได้แก่ ยอดขายปลีก เดือน ก.พ. 69 อัตราการว่างงาน เดือน ก.พ. 69 ผลผลิตภาคอุตสาหกรรม เดือน ก.พ. 69 และดัชนีราคาบ้าน เดือน ก.พ. 69

สรุปสถานการณ์ราคาน้ำมันในสัปดาห์ที่ผ่านมา (5 – 12 มี.ค. 69)

ราคาน้ำมันดิบเวสต์เท็กซัสในสัปดาห์ที่ผ่านมาปรับเพิ่มขึ้น 16.72 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรลมาอยู่ที่ 90.42 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล ในขณะที่ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ปรับเพิ่มขึ้น 14.69 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล มาอยู่ที่ 94.38 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล หลังจากสงครามในตะวันออกกลางยังคงคุกรุ่น ทั้งนี้ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ นาย Donald Trump ส่งสัญญาณสงครามในตะวันออกกลางอาจจบเร็วกว่ากำหนด

โดยก่อนหน้านี้ ระบุว่าสงครามจะใช้เวลาราว 4-5 สัปดาห์ อย่างไรก็ดี สถานการณ์การสู้รบยังคงไม่แน่นอน ล่าสุดกองบัญชาการภาคกลางของกองทัพสหรัฐฯ เผยว่าสหรัฐฯ ยิงทำลายเรือวางทุ่นระเบิดของอิหร่านบริเวณช่องแคบฮอร์มุซจำนวน 16 ลำ ขณะที่กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามอิหร่านระบุว่าอิหร่านจะเป็นผู้กำหนดจุดจบของสงครามในครั้งนี้เอง และเตือนว่าจะไม่ยอมให้มีการส่งออกน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซแม้แต่ลิตรเดียวหากสหรัฐฯ และอิสราเอลยังคงโจมตีอิหร่านต่อไป

ทางด้านบริษัทน้ำมันแห่งชาติของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ Abu Dhabi National Oil Co. (ADNOC) ปิดดำเนินการโรงกลั่น Ruwais บางส่วนชั่วคราวหลังถูกโจมตีด้วยโดรน ส่งผลให้เกิดเพลิงไหม้ในพื้นที่อุตสาหกรรม Ruwais Complex โดยอยู่ระหว่างประเมินความเสียหาย อย่างไรก็ตาม สำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานของสหรัฐฯ (EIA) เผยตัวเลขน้ำมันดิบคงคลังสหรัฐฯ ประจำสัปดาห์สิ้นสุด ณ วันที่ 6 มี.ค. 69 ปรับเพิ่มขึ้น 3.8 ล้านบาร์เรล สู่ระดับ 443.1 ล้านบาร์เรลเป็นการเพิ่มขึ้นติดต่อกัน 3 สัปดาห์ และมากกว่าที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าจะปรับเพิ่มขึ้น 1.1 ล้านบาร์เรล